Bilmeniz Gerekenler

FİKİR VE SANAT ESERLERİ KANUNU

FİKİR VE SANAT ESERLERİ KANUNU
Birinci BölümFikir ve Sanat EserleriA)
AmaçMadde 1- (Değişik: 21.2.2001-4630/1) Bu Kanunun amacı, fikir ve sanat eserlerini meydanagetiren eser sahipleri ile bu eserleri icra eden veya yorumlayan icracı sanatçıların, seslerin ilktespitini yapan fonogram yapımcıları ile filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren yapımcıların ve radyotelevizyonkuruluşlarının ürünleri üzerindeki manevi ve mali haklarını belirlemek, korumak, buürünlerden yararlanma şartlarını düzenlemek, öngörülen esas ve usullere aykırı yararlanma halindeyaptırımları tespit etmektir.
KapsamMadde 1a- (Ek: 21.2.2001-4630/2) Bu Kanun, fikir ve sanat eserlerini meydana getiren esersahipleri ile bu eserleri icra eden veya yorumlayan icracı sanatçıların, seslerin ilk tespitini yapanfonogram yapımcıları ile filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren yapımcıların ve radyo-televizyonkuruluşlarının ürünleri üzerindeki manevi ve mali haklarını, bu haklara ilişkin tasarruf esas veusullerini, yargı yollarını ve yaptırımları ile Kültür Bakanlığının görev, yetki ve sorumluluğunukapsamaktadır."
TanımlarMadde 1b- (Ek: 21.2.2001-4630/2) Bu Kanunda geçen tanımlardan;
a) Eser: Sahibinin hususiyetini taşıyan ve ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinemaeserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsullerini;
b) Eser sahibi: Eseri meydana getiren kişiyi (Değişik: 03.03.2004-5101/9);
c) İşlenme eser: Diğer bir eserden istifade suretiyle vücuda getirilip de bu esere nispetlemüstakil olmayan ve işleyenin hususiyetini taşıyan fikir ve sanat mahsullerini;
d) Derleme eser: Özgün eser üzerindeki haklar saklı kalmak kaydıyla, ansiklopediler veantolojiler gibi muhtevası seçme ve düzenlemelerden oluşan ve bir düşünce yaratıcılığı sonucu olaneseri;
e) Tespit: Seslerin veya ses temsillerinin veya ses ve görüntülerin anlaşılabilecek,çoğaltılabilecek veya iletilebilecek şekilde bir araca kaydedilmesi işlemini;
f) Fonogram: Sinema eseri gibi görsel-işitsel eserler içindeki ses tespitleri hariç olmak üzere,bir icrada yeralan seslerin veya diğer seslerin veya ses temsillerinin tespit edildiği ses taşıyıcısı fizikiortamı;
g) Bilgisayar programı: Bir bilgisayar sisteminin özel bir işlem veya görev yapmasınısağlayacak bir şekilde düzene konulmuş bilgisayar emir dizgesini ve bu emir dizgesinin oluşum vegelişimini sağlayacak hazırlık çalışmalarını;
h) Arayüz: Bilgisayarın donanım ve yazılım unsurları arasında karşılıklı etkilenme ve bağlantıyıoluşturan program bölümlerini;ı) Araişlerlik: Bilgisayar program bölümlerinin fonksiyonel olarak birlikte çalışması ve karşılıklıetkilenmesi ve alışverişi yapılan bilginin karşılıklı kullanım yeteneğini;
j) Bağlantılı haklar: Eser sahibinin manevi ve mali haklarına zarar vermemek kaydıyla komşuhak sahipleri ile filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren film yapımcılarının sahip oldukları hakları,
k) Komşu haklar: Eser sahibinin manevi ve mali haklarına zarar vermemek kaydıyla ve esersahibinin izniyle bir eseri özgün bir biçimde yorumlayan, tanıtan, anlatan, söyleyen, çalan ve çeşitlibiçimlerde icra eden sanatçıların, bir icra ürünü olan veya sair sesleri ilk defa tespit eden fonogram yapımcıları ile radyo-televizyon kuruluşlarının sahip oldukları hakları,
l)Bakanlık: (Ek: 03.03.2004-5101/9) Kültür ve Turizm Bakanlığını ifade eder.
B) Fikir ve Sanat Eserlerinin Çeşitleri
I- İlim ve Edebiyat EserleriMadde
2- İlim ve edebiyat eserleri şunlardır:1. (Değişik:7.6.1995-4110/1) Herhangi bir şekilde dil ve yazı ile ifade olunan eserler ve herbiçim altında ifade edilen bilgisayar programları ve bir sonraki aşamada program sonucu doğurmasıkoşuluyla bunların hazırlık tasarımları;
2. (Değişik:1.11.1983-2936/1) Her nevi rakıslar, yazılı koreografi eserleri, Pandomimalar vebuna benzer sözsüz sahne eserleri;
3. (Değişik:7.61995-4110/1) Bedii vasfı bulunmayan her nevi teknik ve ilmi mahiyette fotoğrafeserleriyle, her nevi haritalar, planlar, projeler, krokiler, resimler, coğrafya ve topografya’ya aitmaket ve benzerleri, her çeşit mimarlık ve şehircilik tasarım ve projeleri, mimari maketler,endüstri, çevre ve sahne tasarım ve projeleri.Ara yüzüne temel oluşturan düşünce ve ilkeleri de içine almak üzere, bir bilgisayar programınınherhangi bir öğesine temel oluşturan düşünce ve ilkeler eser sayılmazlar.
II- Musiki EserleriMadde 3- Musiki eserleri, her nevi sözlü ve sözsüz bestelerdir.
III- Güzel Sanat EserleriMadde 4- (Değişik:7.6.1995-4110/2) Güzel sanat eserleri, estetik değere sahip olan;
1. Yağlı ve sulu boya tablolar, her türlü resimler, desenler, pasteller, gravürler, güzel yazılar vetezhipler, kazıma, oyma, kakma veya benzeri usullerle maden, taş ağaç veya diğer maddelerleçizilen veya tespit edilen eserler kaligrafi, serigrafi.
2. Heykeller, kabartmalar ve oymalar.
3. Mimarlık eserleri.
4. El işleri ve küçük sanat eserleri, minyatürler ve süsleme sanatı ürünleri ile tekstil, modatasarımları.
5. Fotografik eserler ve slaytlar,
6. Grafik eserler,
7. Karikatür eserleri,
8. Her türlü tiplemelerdir.Krokiler, resimler, maketler, tasarımlar ve benzeri eserlerin endüstriyel model ve resim olarakkullanılması, düşünce ve sanat eserleri olmak sıfatlarını etkilemez.
IV. Sinema EserleriMadde 5- (Değişik: 21.2.2001-4630/3) Sinema eserleri, her nevi bedii, ilmi, öğretici veyateknik mahiyette olan veya günlük olayları tespit eden filmler veya sinema filmleri gibi, tespitedildiği materyale bakılmaksızın, elektronik veya mekanik veya benzeri araçlarla gösterilebilen,sesli veya sessiz, birbiriyle ilişkili hareketli görüntüler dizisidir.
C) İşlenmeler ve DerlemelerMadde 6- Diğer bir eserden istifade suretiyle vücuda getirilip de bu eserlere nispetle müstakilolmayan ve aşağıda başlıcaları yazılı fikir ve sanat mahsulleri işlenmedir;
1. Tercümeler;
2. Roman, hikaye, şiir ve tiyatro piyesi gibi eserlerden birinin bu sayılan nevilerden birbaşkasına çevrilmesi;
3. Musiki, güzel sanatlar, ilim ve edebiyat eserlerinin film haline sokulması veya filme alınmayave radyo ve televizyon ile yayıma müsait bir şekle sokulması;
4. Musiki aranjman ve tertipleri;
5. Güzel sanat eserlerinin bir şekilden diğer şekillere sokulması;
6. Bir eser sahibinin bütün veya aynı cinsten olan eserlerinin külliyat haline konulması;
7. Belli bir maksada göre ve hususi bir plan dahilinde seçme ve toplama eserler tertibi.
8. Henüz yayımlanmamış olan bir eserin ilmi araştırma ve çalışma neticesinde yayımlanmayaelverişli hala getirilmesi (ilmi bir araştırma ve çalışma mahsulü olmayan alelade transkripsiyonlarlafaksimileler bundan müstesnadır.);
9. Başkasına ait bir eserin izah veya şerhi yahut kısaltılması.
10. (Ek:7.6.1995-4110/3) Bir bilgisayar programının uyarlanması, düzenlenmesi veya her hangibir değişim yapılması.
11. (Ek:7.6.1995-4110/3) Belli bir maksada göre ve hususi bir plan dahilinde verilerin vemateryallerin seçilip derlenmesi sonucu ortaya çıkan (Ek: 21.2.2001-4630/4) ve bir araç ileokunabilir veya diğer biçimdeki veri tabanları. (Ancak, burada sağlanan koruma, veri tabanı içindebulunan veri ve materyalin korunması için genişletilemez)(Değişik: 21.2.2001-4630/) İstifade edilen eserin sahibinin haklarına zarar getirmemek şartıylaoluşturulan ve işleyenin hususiyetini taşıyan işlenmeler, bu Kanuna göre eser sayılır.
Ç) Alenileşmiş ve Yayınlanmış Eserler:Madde 7- Hak sahibinin rızasıyla umuma arz edilen bir eser alenileşmiş sayılır.Bir eserin aslından çoğaltmayla elde edilen nüshaları hak sahibinin rızasıyla satışa çıkarılma veyadağıtılma yahut diğer bir şekilde ticaret mevkiine konulma suretiyle umuma arz edilirse o eseryayımlanmış sayılır.5680 sayılı Basın Kanununun 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrası hükmü mahfuzdur.İkinci BölümEser SahibiA) TarifI-Genel OlarakMadde 8- (Değişik: 21.2.2001-4630/5) Bir eserin sahibi onu meydana getirendir.Bir işlenmenin ve derlemenin sahibi, asıl eser sahibinin hakları mahfuz kalmak şartıyla onuişleyendir.Sinema eserlerinde; yönetmen, özgün müzik bestecisi, senaryo yazarı ve diyalog yazarı, eserinbirlikte sahibidirler. Canlandırma tekniğiyle yapılmış sinema eserlerinde; animatör de eserin birliktesahipleri arasındadır.II- Eser Sahiplerinin Birden Fazla OluşuMadde 9- Birden fazla kimselerin birlikte vücuda getirdikleri eserin kısımlara ayrılmasımümkünse, bunlardan her biri vücuda getirdiği kısmın sahibi sayılır.Aksi kararlaştırılmış olmadıkça, eseri birlikte vücuda getirenlerden her biri bütün eserindeğiştirilmesi veya yayımlanması için diğerlerinin iştirakini isteye bilir. Diğer taraf muhik bir sebepolmaksızın iştirak etmezse, mahkemece müsaade verilebilir. Aynı hüküm mali haklarınkullanılmasında da uygulanır.III- Eser Sahipleri Arasındaki BirlikMadde 10- Birden fazla kimsenin iştirakiyle vücuda getirilen eser ayrılmaz bir bütün teşkilediyorsa, eserin sahibi onu vücuda getirenlerin birliğidir.Birliğe adi şirket hakkındaki hükümler uygulanır. Eser sahiplerinden biri, birlikte yapılacak birmuameleye muhik bir sebep olmaksızın müsaade etmezse, bu müsaade mahkemece verilebilir.Eser sahiplerinden her biri, birlik menfaatlerine tecavüz edildiği takdirde tek başına hareketedebilir.Bir eserin vücuda getirilmesinde yapılan teknik hizmetler veya teferruata ait yardımlar, iştirakeesas teşkil etmez.(Ek: 21.2.2001-4630/6) Birden fazla kimsenin iştiraki ile vücuda getirilen eser, ayrılmaz birbütün teşkil ediyorsa bir sözleşmede veya hizmet şartlarında veya eser meydana getirildiğindeyürürlükte olan herhangi bir yasada aksi öngörülmediği takdirde birlikte eser üzerindeki haklar esersahiplerini bir araya getiren gerçek veya tüzel kişi tarafından kullanılır. Sinema eseri ile ilgili haklarsaklıdır.B) Eser Sahipleri Hakkında KarinelerI- Sahibinin Adı Belirtilen EserlerdeMadde 11- Yayımlanmış eser nüshalarında veya bir güzel sanat eserinin aslında, o eserin sahibiolarak adını veya bunun yerine tanınmış müstear adını kullanan kimse, aksi sabit oluncaya kadar oeserin sahibi sayılır.(Değişik:7.6.1995-4110/5) Umumi yerlerde veya radyo-televizyon aracılığı ile verilen konferansve temsillerde, mutat şekilde eser sahibi olarak tanıtılan kimse o eserin sahibi sayılır; meğer ki,birinci fıkradaki karine yoluyla diğer bir kimse eser sahibi sayılsın.II- Sahibinin Adı Belirtilmeyen EserlerdeMadde 12- Yayımlanmış olan bir eserin sahibi 11 inci maddeye göre belli olmadıkça,yayımlayan ve o da belli değilse çoğaltan, eser sahibine ait hak ve salahiyetleri kendi namınakullanabilir.Bu salahiyetler, 11 inci maddenin ikinci fıkrasındaki karine ile eser sahibi belli olmadığı hallerdekonferansı verene veya temsili icra ettirene aittir.Bu maddeye göre salahiyetli kimselerle asıl hak sahipleri arasındaki münasebetlere, aksikararlaştırılmamışsa, adi vekalet hükümleri uygulanır.Üçüncü BölümFikri HaklarA) Eser Sahibinin HaklarıI- Genel OlarakMadde 13- Fikir ve sanat eserleri üzerinde sahiplerinin mali ve manevi menfaatleri bu Kanundairesinde himaye görür.Eser sahibine tanınan hak ve salahiyetler eserin bütününe ve parçalarına şamildir.(Değişik: 03.03.2004-5101/10) Filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren film yapımcıları ile seslerinilk tespitini gerçekleştiren fonogram yapımcıları, hak ihdas etmek amacı taşımaksızın, sahipoldukları hakların ihlâl edilmemesi, hak sahipliklerinin belirlenmesinde ispat kolaylığı sağlanması vemalî haklara ilişkin yararlanma yetkilerinin takip edilmesi maksadıyla, sinema ve müzik eserleriniiçeren yapımlarının kayıt ve tescilini yaptırırlar. Aynı maksatla, eser sahiplerinin talebi üzerine, buKanun kapsamında korunan tüm eserlerin kayıt ve tescili yapılabilir, malî haklara ilişkin yararlanmayetkileri de kayıt altına alınabilir. Beyana müstenit yapılan bu işlemlerden Bakanlık sorumlututulamaz. Ancak, kayıt ve tescil işlemlerine esas teşkil edecek işlemlerde, mevcut olmadığınıbildiği veya bilmesi icap ettiği veya kendisine ait olmayan malî ve manevî haklara ilişkin yanlışbeyanda bulunanlar, bu Kanunda öngörülen hukukî ve cezaî müeyyidelere tâbidirler. Bu Kanunkapsamında yapılan tüm kayıt ve tescil işlemlerine ilişkin ücretler Bakanlık tarafından belirlenir.Kayıt ve tescilin usul ve esasları, ücretlerinin belirlenmesi ile diğer hususlar Bakanlıkça çıkarılacakbir yönetmelikle belirlenir.II- Manevi Haklar1. Umuma Arz SalahiyetiMadde 14- Bir eserin umuma arz edilip edilmemesini yayımlanma zamanını ve tarzınımünhasıran eser sahibi tayin eder.Bütünü veya esaslı bir kısmı alenileşmemiş olan, yahut ana hatları her hangi bir suretle henüzumuma tanıtılmayan bir eserin muhtevası hakkında ancak o eserin sahibi malumat verebilir.(Değişik: 21.2.2001-4630/8) Eserin umuma arz edilmesi veya yayımlanma tarzı, sahibinin şerefve itibarını zedeleyecek mahiyette ise eser sahibi, başkasına yazılı izin vermiş olsa bile eserin gerekaslının gerek işlenmiş şeklinin umuma tanıtılması veya yayımlanmasını menedebilir. Menetmeyetkisinden sözleşme ile vazgeçmek hükümsüzdür. Diğer tarafın tazminat hakkı saklıdır.2. Adın Belirtilmesi SalahiyetiMadde 15- Eseri, sahibinin adı veya müstear adı ile yahut adsız olarak, umuma arzetme veyayayımlama hususuna karar vermek salahiyeti münhasıran eser sahibine aittir.Bir güzel sanat eserinden çoğaltma ile elde edilen kopyalarla bir işlenmenin aslı veya çoğaltılmışnüshaları üzerinde asıl eser sahibinin ad veya alametinin, kararlaştırılan veya adet olan şekildebelirtilmesi ve vücuda getirilen eserin bir kopya veya işlenme olduğunun açıkça gösterilmesi şarttır.Bir eserin kimin tarafından vücuda getirildiği ihtilaflı ise, yahut herhangi bir kimse eserin sahibiolduğunu iddia etmekte ise, hakiki sahibi, hakkının tespitini mahkemeden isteyebilir.(Ek :7.6.1995-4110/6) Eser niteliğindeki mimari yapılarda, yazılı istem üzerine eserin görülenbir yerine, eser sahibinin uygun göreceği malzeme ile silinmeyecek biçimde eser sahibinin adıyazılır.3. Eserde Değişiklik Yapılmasını MenetmekMadde 16- Eser sahibinin izni olmadıkça eserde veyahut eser sahibinin adında kısaltmalar,ekleme ve başka değiştirmeler yapılamaz.Kanunun veya eser sahibinin müsaadesiyle bir eseri işleyen, umuma arzeden, çoğaltan,yayımlayan, temsil eden veya başka bir suretle yayan kimse; işleme, çoğaltma, temsil ve yayımtekniği icabı zaruri görülen değiştirmeleri eser sahibinin hususi bir izni olmaksızın da yapabilir.(Değişik: 21.2.2001-4630/9) Eser sahibi, kayıtsız ve şartsız olarak yazılı izin vermiş olsa bileşeref ve itibarını zedeleyen veya eserin mahiyet ve hususiyetlerini bozan her türlü değiştirilmelerimenedebilir. Menetme yetkisinden bu hususta sözleşme yapılmış olsa bile vazgeçmekhükümsüzdür.4. Eser Sahibinin Zilyed ve Malike Karşı Hakları:Madde 17- (Değişik: 21.2.2001-4630/10) Eser sahibi, gerekli durumlarda, aslın maliki vezilyedinden, koruma şartlarını yerine getirmek kaydıyla, 4 üncü maddenin 1 inci ve 2 ncibendlerinde sayılan güzel sanat eserlerinin ve 2 nci maddenin 1 inci bendinde ve 3 üncü maddedesayılıp da yazarlarla bestecilerin el yazısıyla yazılmış eserlerinin asıllarından geçici bir süre içinyararlanmayı talep etme hakkına sahiptir. Eser sahibinin bu hakkı, bu eserlerin ticaretini yapanlartarafından eseri satın alan veya elde eden kişilere müzayede ve satış kataloğu veya ilgili belgeler ileaçıklanır.(Değişik:7.6.1995-4110/7) Aslın maliki, eser sahibi ile yapmış olduğu sözleşme şartlarına göreeser üzerinde tasarruf edebilir. Ancak eseri bozamaz ve yok edemez ve eser sahibinin haklarınazarar veremez.(Ek :7.6.1995-4110/7) Eserin tek ve özgün olması durumunda eser sahibi, kendisine ait tümdönemleri kapsayan çalışma ve sergilerde kullanmak amacıyla, koruma şartlarını yerine getirerekiade edilmek üzere eseri isteyebilir.III- Hakların Kullanılmasıa) Genel OlarakMadde 18- (Değişik: 21.2.2001-4630/11) Mali hakları kullanma yetkisi münhasıran esersahibine aittir.Aralarındaki özel sözleşmeden veya işin mahiyetinden aksi anlaşılmadıkça; memur, hizmetli veişçilerin işlerini görürken meydana getirdikleri eserler üzerindeki haklar bunları çalıştıran veya tayinedenlerce kullanılır. Tüzel kişilerin uzuvları hakkında da bu kural uygulanır.Bir eserin yapımcısı veya yayımcısı, ancak eserin sahibi ile yapacağı sözleşmeye göre malihakları kullanabilir.b) Hakları Kullanabilecek KimselerMadde 19- Eser sahibi 14 ve 15 inci maddelerin birinci fıkralarıyla kendisine tanınansalahiyetlerin kullanılış tarzlarını tespit etmemişse yahut bu hususu her hangi bir kimseyebırakmamışsa bu salahiyetlerin ölümünden sonra kullanılması, vasiyeti tenfiz memuruna, bu tayinedilmemişse sırayla sağ kalan eşi ile çocuklarına ve mensup mirasçılarına, ana-babasına,kardeşlerine aittir.(Değişik: 21.2.2001-4630/12) Eser sahibinin ölümünden sonra yukarıdaki fıkrada sayılankimseler eser sahibine 14, 15 ve 16 ncı maddelerin üçüncü fıkralarında tanınan hakları esersahibinin ölümünden itibaren 70 yıl kendi namlarına kullanabilirler.Eser sahibi veya birinci ve ikinci fıkralara göre salahiyetli olanlar, salahiyetlerini kullanmazlarsa,eser sahibinden veya halefinden mali bir hak iktisap eden kimse meşru bir menfaatı bulunduğunuispat şartıyla, eser sahibine 14, 15 ve 16 ncı maddelerin üçüncü fıkralarında tanınan hakları kendinamına kullanabilir.Salahiyetli kimseler birden fazla olup müdahale hususunda birleşemezlerse, mahkeme, esersahibinin muhtemel arzusuna en uygun bir şekilde basit yargılama usulü ile ihtilafı halleder.(Değişik:1.11.1983-2936/2) 18 inci madde ile yukarıdaki fıkralarda sayılan salahiyetlikimselerden hiç biri bulunmaz veya bulunup da salahiyetlerini kullanmazlarsa yahut ikinci fıkradabelirlenen süreler bitmişse eser memleketin kültürü bakımından önemli görüldüğü takdirde KültürBakanlığı 14, 15, 16 ncı maddelerin üçüncü fıkralarında eser sahibine tanınan hakları kendi namınakullanabilir.IV- Mali Haklar1. Genel OlarakMadde 20- (Değişik: 1.11.1983-2936/ 3) Henüz alenileşmemiş bir eserden her ne şekil vetarzda olursa olsun faydalanma hakkı münhasıran eser sahibine aittir. Alenileşmiş bir eserden, esersahibine münhasıran tanınan faydalanma hakkı, bu Kanunda mali hak olarak gösterilenlerdenibarettir. Mali haklar birbirine bağlı değildir. Bunlardan birinin tasarrufu ve kullanılması diğerinetesir etmez(İkinci Fıkra Mülga: 03.03.2004-5101/28)(İkinci Fıkra Mülga: 03.03.2004-5101/28)Bir işlemenin sahibi, kendisine bu sıfatla tanınan mali hakları, işleme hususunun serbest olduğuhaller dışında, asıl eser sahibinin müsaade ettiği nispette kullanabilir.2. Çeşitleria) İşleme HakkıMadde 21- Bir eserden, onu işleme suretiyle faydalanma hakkı münhasıran eser sahibine aittir.b) Çoğaltma HakkıMadde 22- (Değişik: 21.2.2001-4630/13) Bir eserin aslını veya kopyalarını, herhangi bir şekilveya yöntemle, tamamen veya kısmen, doğrudan veya dolaylı, geçici veya sürekli olarak çoğaltmahakkı münhasıran eser sahibine aittir.Eserlerin aslında ikinci bir kopyasının çıkarılması ya da eserin işaret, ses ve görüntü nakil vetekrarına yarayan, bilinen ya da ileride geliştirilecek olan her türlü araca kayıt edilmesi, her türlüses ve müzik kayıtları ile mimarlık eserlerine ait plan, proje krokilerin uygulanması da çoğaltmasayılır. Aynı kural, kabartma ve delikli kalıplar hakkında da geçerlidir.Çoğaltma hakkı, bilgisayar programının geçici çoğaltılmasını gerektirdiği ölçüde, programınyüklenmesi, görüntülenmesi, çalıştırılması, iletilmesi ve depolanması fiillerini de kapsar.c) Yayma HakkıMadde 23- (Değişik: 21.2.2001-4630/14) Bir eserin aslını veya çoğaltılmış nüshalarını,kiralamak, ödünç vermek, satışa çıkarmak veya diğer yollarla dağıtmak hakkı münhasıran esersahibine aittir.Eser sahibinin izniyle yurt dışında çoğaltılmış nüshaların yurt içine getirilmesi ve bunlardanyayma yoluyla faydalanma hakkı münhasıran eser sahibine aittir. Yurt dışında çoğaltılmış nüshalarher ne surette olursa olsun eser sahibinin ve/veya eser sahibinin iznini haiz yayma hakkı sahibininizni olmaksızın ithal edilemez. Kiralama ve kamuya ödünç verme yetkisi eser sahibinde kalmakkaydıyla, belirli nüshaların hak sahibinin yayma hakkını kullanması sonucu mülkiyeti devredilerekülke sınırları içinde ilk satışı veya dağıtımı yapıldıktan sonra bunların yeniden satışı eser sahibinetanınan yayma hakkını ihlal etmez.Bir eserin veya çoğaltılmış nüshalarının kiralanması veya ödünç verilmesi şeklinde yayımı, esersahibinin çoğaltma hakkına zarar verecek şekilde, eserin yaygın kopyalanmasına yol açamaz. Bumaddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Kültür Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikledüzenlenir.ç) Temsil HakkıMadde 24- Bir eserden, doğrudan doğruya yahut işaret, ses veya resim nakline yarayanaletlerle umumi mahallerde okumak, çalmak, oynamak ve göstermek gibi temsil suretiylefaydalanma hakkı münhasıran eser sahibine aittir.Temsilin umuma arz edilmek üzere vuku bulduğu mahalden başka bir yere teknik vasıta ile naklide eser sahibine aittir.(Ek :1.11.1983-2936/4) Temsil hakkı; eser sahibinin veya meslek birliğine üye olması halinde,yetki belgesinde belirttiği yetkiler çerçevesinde meslek birliğinin yazılı izni olmadan, diğer gerçek vetüzel kişilerce kullanılamaz. Ancak, 33 üncü ve 43 üncü maddelerdeki hükümler saklıdır.d) İşaret, Ses ve/veya Görüntü Nakline Yarayan Araçlarla Umuma İletim HakkıMadde 25- (Değişik: 21.2.2001-4630/15) Bir eserin aslını veya çoğaltılmış nüshalarını, radyotelevizyon,uydu ve kablo gibi telli veya telsiz yayın yapan kuruluşlar vasıtasıyla veya dijital iletimde dahil olmak üzere işaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla yayınlanması veyayınlanan eserlerin bu kuruluşların yayınlarından alınarak başka yayın kuruluşları tarafındanyeniden yayınlanması suretiyle umuma iletilmesi hakkı münhasıran eser sahibine aittir.Eser sahibi, eserinin aslı ya da çoğaltılmış nüshalarının telli veya telsiz araçlarla satışı veya diğerbiçimlerde umuma dağıtılmasına veya sunulmasına ve gerçek kişilerin seçtikleri yer ve zamandaeserine erişimini sağlamak suretiyle umuma iletimine izin vermek veya yasaklamak hakkına dasahiptir.Bu madde ile düzenlenen umuma iletim yoluyla eserlerin dağıtım ve sunumu eser sahibininyayma hakkını ihlal etmez.3. Sürelera) Genel OlarakMadde 26- Eser sahibine tanınan mali haklar zamanla mukayyettir. 46 ve 47 nci maddelerdekihaller dışında koruma süresinin bitiminden sonra herkes, eser sahibine tanınan mali haklardanfaydalanabilir.Bir eserin aslı veya işlenmeleri için tanınan koruma süreleri birbirine tabi değildir.Bu hüküm 9 uncu maddenin birinci fıkrasındaki eserler hakkında da uygulanır. Koruma süresi,eserin alenileşmesinden önce cereyana başlamaz.Forma veya fasikül halinde yayımlanan eserlerde son forma veya fasikülün yayımlandığı tarih,eserin aleniyeti tarihi sayılır. Fasıla ile yayımlanan müteaddit ciltlerden müteşekkil eserlerin her bircildi ile bülten, risale, mevkute ve yıllıklar gibi eserlerde aleniyet tarihi bunlardan her birininyayımlanma tarihidir.Aleniyet tarihinden başlayan süreler eserin ilk defa aleniyetleştiği veya dördüncü fıkraya görealenileşmiş sayıldığı yıldan sonraki senenin ilk gününden itibaren hesap olunur.Eser sahibinin ölümünden itibaren başlayan sürelerin hesabında eser sahibinin öldüğü seneyitakip eden yılın ilk günü başlangıç tarihi sayılır. 10 uncu Maddenin birinci fıkrasında zikredilenhallerde süre, eser sahiplerinden son sağ kalanın ölüm tarihinden sonra başlar.b) Sürelerin DevamıMadde 27- (Değişik:7.6.1995-4110/10) Koruma süresi eser sahibinin yaşadığı müddetçe veölümünden itibaren 70 yıl devam eder. (Ek: 21.2.2001-4630/16) Bu süre, eser sahibinin birdenfazla olması durumunda, hayatta kalan son eser sahibinin ölümünden itibaren 70 yıl geçmekle sonbulur.Sahibinin ölümünden sonra alenileşen eserlerde koruma süresi ölüm tarihinden sonra 70 yıldır.12 nci maddenin birinci fıkrasındaki hallerde koruma süresi, eserin aleniyet tarihinden sonra 70yıldır; meğer ki eser sahibi bu sürenin bitmesinden önce adını açıklamış bulunsun.İlk eser sahibi tüzel kişi ise, koruma süresi aleniyet tarihinden itibaren 70 yıldır.c) Türkçe Tercüme Hususunda Koruma Süresi:Madde 28- (Yürürlükten kaldırılmıştır: 21.2.2001-4630/36-b)ç) El İşleri, Küçük Sanat Eserleri, Fotoğraf ve SinemaEserlerinde SüreMadde 29- (Yürürlükten kaldırılmıştır: 21.2.2001-4630/36-c)B) TahditlerI- Amme İntizamı MülahazasıylaMadde 30- Eser sahibine tanınan haklar, eserin ispatı maksadıyla mahkeme ve diğer resmimakamlar huzurunda ve alelıtlak zabıta ve ceza işlerinde bir muameleye konu teşkil etmek üzerekullanılmasına mani değildir. Fotoğraflar, umumi emniyet mülahazasıyla veya adli maksatlar içinsahibinin rızası alınmaksızın, resmi makamlar veya bunların emriyle başkaları tarafından her şekildeçoğaltılabilir ve yayılabilir.Eserin herhangi bir suretle ticaret mevkiine konmasını, temsilini veya diğer şekillerdekullanılmasını men eden yahut müsaade veya kontrole bağlı tutan kamu hukuku hükümlerimahfuzdur.II- Genel Menfaat Mülahazasıyla1. Mevzuat ve İçtihatlarMadde 31- Resmen yayımlanan veya ilan olunan, kanun tüzük, yönetmelik, tebliğ, genelge vekazai kararların çoğaltılması, yayılması, işlenmesi veya her hangi bir suretle bunlardan faydalanmaserbesttir.2. NutuklarMadde 32- Büyük Millet Meclisinde ve diğer resmi meclis ve kongrelerde, mahkemelerde,umumi toplantılarda söylenen söz ve nutukların haber ve malumat verme maksadıyla çoğaltılması,umumi mahallerde okunması veya radyo vasıtasıyla ve başka suretle yayımı serbesttir.Hadisenin mahiyeti ve vaziyetin icabı gerektirmediği hallerde söz ve nutuk sahiplerinin adızikredilmeyebilir.Bu söz ve nutukları birinci fıkrada zikredilenden başka bir maksatla çoğaltmak veya diğer birsuretle yaymak eser sahibine aittir.3. Temsil SerbestisiMadde 33- (Değişik: 21.2.2001-4630/17) Yayımlanmış bir eserin, tüm eğitim ve öğretimkurumlarında, yüzyüze eğitim ve öğretim maksadıyla doğrudan veya dolaylı kâr amacı gütmeksizintemsili, eser sahibinin ve eserin adının mutad şekilde açıklanması şartıyla serbesttir.4. Eğitim ve Öğretim İçin Seçme ve Toplama EserlerMadde 34- (Değişik:7.6.1995-4110/13) Yayımlanmış musiki, ilim ve edebiyat eserlerinden vealenileşmiş güzel sanat eserlerinden, maksadın haklı göstereceği bir nispet dahilinde iktibaslaryapılmak suretiyle, hal ve vaziyetinden eğitim ve öğretim gayesine tahsis edildiği anlaşılan seçmeve toplama eserler vücuda getirilmesi serbesttir. 2inci maddenin üçüncü bendinde ve 4 üncümaddenin birinci fıkrasının birinci ve beşinci bentlerinde gösterilen neviden eserler, ancak seçme vetoplama eserin münderecatını aydınlatmak üzere iktibas edilebilir. Ancak bu serbestlik, haksahibinin meşru menfaatlerine haklı bir sebep olmadan zarar verir veya eserden normal yararlanmaile çelişir şekilde kullanılamaz.Münhasıran okullara mahsus olarak hazırlanan ve Milli Eğitim Bakanlığı tarafından onanan (okulradyo)yayımları için de birinci fıkra hükümleri uygulanır.(Değişik: 21.2.2001-4630/18) Yayımlanmış musiki, ilim ve edebiyat eserlerinden ve alenileşmişgüzel sanat eserlerinden, iktibaslar yapılmak suretiyle eğitim ve öğretim gayesi dışında seçme vetoplama eserler vücuda getirilmesi ancak eser sahibinin izniyle mümkündür.Bütün bu hallerde eser ve eser sahibinin adı mutat şekilde zikredilmek icap eder.5. İktibas SerbestisiMadde 35- Bir eserden aşağıdaki hallerde iktibas yapılması caizdir:1. Alenileşmiş bir eserin bazı cümle ve fıkralarının müstakil bir ilim ve edebiyat eserine alınması:2. Yayımlanmış bir bestenin en çok tema, motif, pasaj ve fikir nevinden parçalarının müstakil birmusiki eserine alınması;3. Alenileşmiş güzel sanat eserlerinin ve yayımlanmış diğer eserlerin, maksadın haklıgöstereceği bir nispet dahilinde ve münderecatını aydınlatmak maksadıyla bir ilim eserinekonulması;4. Alenileşmiş güzel sanat eserlerinin ilmi konferans veya derslerde konuyu aydınlatmak içinprojeksiyon ve buna benzer vasıtalarla gösterilmesi.5. İktibasın belli olacak şekilde yapılması lazımdır. İlim eserlerinde iktibas hususunda kullanılaneserin ve eser sahibinin adından başka bu kısmın alındığı yer belirtilir.6. Gazete MünderecatıMadde 36- Basın Kanununun 15 inci maddesi hükmü mahfuz kalmak üzere basın veya radyotarafından umuma yayılmış bulunan günlük havadisler ve haberler serbestçe iktibas olunabilir.Gazete veya dergilerde çıkan içtimai, siyasi veya iktisadi günlük meseleler müteallik makale vefıkraların iktibas hakkı sarahaten mahfuz tutulmamışsa aynen veya işlenmiş şekilde diğer gazete vedergiler tarafından alınması ve radyo vasıtasıyla ve diğer bir suretle yayılması serbesttir. İktibashakkı mahfuz tutulsa bile sözü geçen makale ve fıkraların kısaltılarak basın özetleri şeklindealınması, radyo vasıtasıyla veya diğer bir suretle yayılması caizdir.Bütün bu hallerde, iktibas edilen gazete, dergi ve ajansın ve eğer bunlar da başka bir kaynaktanalınmışlarsa o kaynağın adı ve sayısından başka makale sahiplerinin adı, müstear adı veya alametizikredilmek icap eder.7. HaberMadde 37- (Değişik: 21.2.2001-4630/19) Haber mahiyetinde olmak ve bilgilendirme kapsamınıaşmamak kaydıyla, günlük hadiselere bağlı olarak fikir ve sanat eserlerinden bazı parçaların işaret,ses ve/veya görüntü nakline yarayan vasıtalara alınması mümkündür. Bu şekilde alınmış parçalarınçoğaltılması, yayılması, temsil edilmesi veya radyo ve televizyon gibi araçlarla yayınlanmasıserbesttir. Bu serbestlik, hak sahibinin hukuki menfaatlerine zarar verecek şekilde veya eserdennormal yararlanmaya aykırı biçimde kullanılamaz.III- Hususi Menfaat Mülahazasıyla1. Şahsen Kullanma:Madde 38- (Değişik:7.6.1995-4110/14) Bütün fikir ve sanat eserlerinin, kar amacıgüdülmeksizin şahsen kullanmaya mahsus çoğaltılması mümkündür. Ancak, bu çoğaltma haksahibinin meşru menfaatlerine haklı bir sebep olmadan zarar veremez ya da eserden normalyararlanmaya aykırı olamaz.2 nci fıkra yürürlükten kaldırılmıştır. (21.2.2001- 4630/36 -d)Sözleşmede belirleyici hükümlerin yokluğu durumunda, hata düzeltme de dahil, bilgisayarprogramının düşünüldüğü amaca uygun kullanımı için gerekli olduğu durumda, bilgisayarprogramının onu hukuki yollardan edinen kişi tarafından çoğaltılması ve işlenmesi serbesttir.Bilgisayar programını yasal yollardan edinen kişinin programı yüklemesi, çalıştırması ve hatalarıdüzeltmesi sözleşme ile önlenemez. Bilgisayar programının kullanımı için gerekli olduğu sürece,bilgisayar programını kullanma hakkına sahip kişinin bir adet yedekleme kopyası yapması sözleşmeile önlenemezBilgisayar programının kullanım hakkına sahip kişinin yapmaya hak kazandığı bilgisayarprogramının yüklenmesi, görüntülenmesi çalıştırılması, iletilmesi veya depolanması fiillerini ifa ettiğisırada, bilgisayar programının herhangi bir öğesi altında yatan düşünce ve ilkeleri belirlemek amacıile, programın işleyişini gözlemlemesi, tetkik etmesi ve sınaması serbesttir.Bağımsız yaratılmış bir bilgisayar programı ile diğer programların ara işlerliğini gerçekleştirmeküzere gerekli bilgileri elde etmek için, bilgisayar programının çoğaltılması ve işlenmesi anlamındakod'un çoğaltılmasının ve kod formunun çevirisinin de zorunlu olduğu durumlarda, bu fiillerin ifasıaşağıdaki şartların karşılanması halinde serbesttir:1. Bu fiillerin, ruhsat sahibi veya bir bilgisayar programının kopyasını kullanma hakkı sahibidiğer bir bilgisayar sahibi diğer bir kişi tarafından veya onların adına bunu yapmaya yetkili kişitarafından ifa edilmesi,2. Ara işlerliği gerçekleştirmek için gerekli bilginin, (1) numaralı bentte belirtilen kişilerinkullanımlarına sunulmaması,3. Bu fiillerin, ara işlerliği gerçekleştirmek için gereken program parçaları ile sınırlı olması.Yukarıdaki fıkra hükümleri, onun uygulanması ile elde edilen bilgilerin;1. Bağımsız yaratılmış bilgisayar programının ara işlerliğini gerçekleştirmenin dışında diğeramaçlar için kullanılmasına,2. Bağımsız yaratılmış bilgisayar programının ara işlerliği için gerekli olduğu durumlar dışındabaşkalarına verilmesine,3. İfade ediliş bakımından esastan benzer bir bilgisayar programının geliştirilmesi, üretilmesiveya pazarlanması veya fikri hakları ihlal eden herhangi diğer bir fiil için kullanılmasına, izinvermez.Altıncı ve yedinci fıkra hükümleri, programdan normal yararlanma ile çelişir veya hak sahibininmeşru yararlarına makul olmayan müdahale eder şekilde kullanılmasına izin verecek tarzdayorumlanamaz.2. Bestekarlara Tanınan HaklarMadde 39- (Yürürlükten kaldırılmıştır: 21.2.2001-4630/36-e)3. Kopya ve TeşhirMadde 40- Umumi yollar, caddeler ve meydanlara, temelli kalmak üzere konulan güzel sanateserlerini; resim, grafik, fotoğraf vesaire ile çoğaltma, yayma, umumi mahallerde projeksiyonlagösterme, radyo ve benzeri vasıtalarla yayımlama caizdir. Bu salahiyet mimarlık eserlerinde yalnızdış şekle münhasırdır.Üzerlerine, sahibi tarafından sarahaten men edici bir kayıt konulmuş olmadıkça güzel sanateserleri, malikleri veya bunların muvafakatıyla başkaları tarafından umumi mahallerde teşhiredilebilir.Açık artırma ile satılacak eserler umuma teşhir olunabilir. Umumi mahallerde teşhir edilen veyaaçık arttırmaya konulan bir eseri sergi veya arttırmayı tertip eden kimseler tarafından bumaksatlarda çıkarılacak katalog, kılavuz veya bunlara benzer matbualar vasıtasıyla çoğaltma veyayma caizdir.Bu hallerde, aksine yerleşmiş adet yoksa, eser sahibinin adının zikrinden vazgeçilebilir.4. (Değişik: 03.03.2004-5101/11) Umuma açık mahallerde eser, icra, fonogram,yapım ve yayınların kullanılması ve/veya iletilmesine ilişkin esaslar:Madde 41. - Girişi ücretli veya ücretsiz umuma açık mahaller; eser, icra, fonogram, yapım veyayınların kullanım ve/veya iletimine ilişkin 52 nci maddeye uygun sözleşme yaparak haksahiplerinden veya üyesi oldukları meslek birliklerinden izin alır ve sözleşmelerde yazılı malî haködemelerini bu madde hükümlerine göre yaparlar.Eser, icra, fonogram, yapım ve yayınları kullanan ve/veya ileten umuma açık mahaller; mahallinbulunduğu bölgenin özelliği, mahallin nitelik ve niceliği, fikrî mülkiyete konu eser, icra, fonogram,yapım ve yayınların mahalde sunulan ürün veya hizmetin ayrılmaz bir parçası ve ürün veya hizmetekatkısı olup olmadığı ve benzeri hususlar dikkate alınmak suretiyle sınıflandırılır veya sınıflandırmadışı bırakılır.Faaliyet gösterdikleri sektörlerde; eser sahipleri ve/veya bağlantılı hak sahipleri meslek birlikleri,yapılan sınıflandırmaya bağlı olarak eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların kullanımındanve/veya iletiminden kaynaklanan ödemelere ilişkin tarifeleri tespit ederler. Meslek birlikleri ileumuma açık mahaller arasındaki sözleşmeler, bu tarife bedelleri veya taraflarca yapılabilecekmüzakereler sonucu belirlenecek bedeller üzerinden yapılır.Tarifelere ilişkin sözleşmelerde takvim yılı esas alınır ve bu tarifeler takvim yılı başından itibarengeçerli olur.Bu madde hükümlerinin uygulanmasını teminen:1. Meslek birlikleri temsil ettikleri eser, icra, fonogram ve yapımlar ile üyelerine ilişkin bilgileri,Bakanlığa bildirmek zorundadırlar. Bu bildirimler her üç ayda bir güncellenir ve Bakanlıkçaoluşturulan ortak bir veri tabanı üzerinden ilgili taraflara açılır.2. Eser sahipleri alanında kurulmuş meslek birlikleri veya bağlantılı hak sahipleri alanındakurulmuş meslek birlikleri veya aynı sektörlerde faaliyet gösteren meslek birlikleri, biraraya gelerekprotokole bağlamak suretiyle ortak tarifeler belirleyebilirler. Ortak tarifeler protokole taraf meslekbirlikleri açısından bağlayıcıdır.Meslek birlikleri, tarifeler veya ortak tarifeleri her takvim yılının dokuzuncu ayında kullanıcılarıtemsil eden ve kanunla kurulmuş kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile Bakanlığabildirirler ve kamuoyuna duyururlar. Umuma açık mahaller, müzakere ve sözleşme yapılmasınailişkin verecekleri bağlayıcı nitelikteki yetki belgeleri ile üye oldukları meslek kuruluşları aracılığıylada tarifeleri veya ortak tarifeleri müzakere edebilir ve sözleşme yapabilirler. Ancak, tarifeleringötürü usulde tespit edilmesi halinde umuma açık mahaller sadece meslek kuruluşları aracılığı ilemüzakere edebilir ve sözleşme yapabilirler.Onuncu ayda umuma açık mahaller veya meslek kuruluşları ile meslek birlikleri arasındatarifeler veya ortak tarifeler üzerinde uzlaşma sağlanamaması ve sözleşme yapılamaması halinde,en geç bu ayın sonuna kadar, meslek birlikleri ve/veya meslek kuruluşları tarafından bu tarifelerinBakanlıkça oluşturulacak uzlaştırma komisyonunda müzakere edilmesi talep edilebilir.Uzlaştırma komisyonu, taraflardan birinin talebi ve Bakanlığın uygun görmesi halinde, tarifelerimüzakere etmek üzere, Bakanlık tarafından talep tarihinden itibaren onbeş gün içinde oluşturulur.Komisyon Bakanlıktan bir, Rekabet Kurumundan iki temsilci ve ilgili meslek birlikleri ile kullanıcılarıtemsil eden meslek kuruluşlarının birer temsilcisinden oluşur. Bakanlık temsilcisi aynı zamandakomisyon başkanıdır. Aynı usulle, komisyon üye sayısı kadar yedek üye seçilir. Komisyonunsekretarya hizmetleri Bakanlık ilgili birimi tarafından yürütülür.Komisyon, oluşturulduğu tarihten itibaren onbeş gün içinde, raporunu hazırlayarak, Bakanlığa vetaraflara bildirir. Umuma açık mahaller ve meslek birlikleri, Komisyon raporunun açıklandığıtarihten itibaren onbeş gün içinde, meslek birliklerinin açıklamış oldukları tarifeleri veyamüzakereler neticesinde mutabakata vardıkları tarifeleri sözleşmeye bağlayabilirler.Meslek birliklerince belirlenen tarife veya ortak tarifeler üzerinden sözleşmenin yapılmamasıhalinde, taraflar yargı yoluna başvurabilirler. Yargılama sürecinde, bir önceki yıl sözleşme yapmışolan mahaller, ilgili meslek birlikleri aksini bildirmedikçe, dava konusu tarifenin 1/4'ünü davasonuçlanıncaya kadar her üç ayda bir meslek birlikleri adına açılmış banka hesabına yatırmaksuretiyle eser, icra, fonogram, yapım ve yayınları kullanabilir ve/veya iletebilirler. Bir önceki yılsözleşme yapmamış umuma açık mahaller ile ilk defa sözleşme yapacak umuma açık mahallerin bufıkrada öngörüldüğü şekilde eser, icra, fonogram, yapım ve yayınları kullanabilmeleri ve/veyailetebilmeleri ise ilgili meslek birliklerinin iznine bağlıdır. Dava sonuçlanıncaya kadar bu şekildeödenen miktar, mahkeme kararıyla tespit edilen tarife bedelinden mahsup edilir.Tarifelerin tespit edilmesinde ve uzlaşmazlıkların hallinde, bu Kanunun 42/A maddesinin üçüncüfıkrasında yer alan, tarife tespitine ilişkin esaslar dikkate alınır.Mahallerde kullanılan ve/veya iletimi yapılan eser, icra, fonogram, yapım ve yayınlar üzerindehak sahibi olan gerçek veya tüzel kişiler, bunların kullanımına ve/veya iletimine ilişkin ödemelerinyapılmasını ancak yetki verdikleri meslek birlikleri aracılığı ile talep edebilirler. Sinema eserleribakımından bu fıkranın uygulanması zorunlu değildir.Sınıflandırma, uzlaştırma komisyonuna başvuru halinde Bakanlıkça alınacak ücretler veuzlaştırma komisyonunun çalışması ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esaslarBakanlıkça çıkarılacak yönetmelik ile belirlenir.IV- Hükümete Tanınan Yetkiler1. Meslek Birliklerinin KurulmasıMadde 42- (Değişik: 03.03.2004-5101/12) Eser sahipleri ve eser sahiplerinin hakları ilebağlantılı hak sahipleri ile bu Kanunun 52 nci maddesine uygun biçimde düzenlenmiş sözleşmelerleeser veya hak sahibinden mali hakları kullanma yetkilerini devralarak bu Kanunun 10 uncumaddesine göre ilim-edebiyat eserleri üzerindeki hakları kullanarak, süreli olmayan yayınlarıçoğaltan ve yayanlar, üyelerinin ortak çıkarlarını korumak ve bu Kanun ile tanınmış haklarınidaresini ve takibini, alınacak ücretlerin tahsilini ve hak sahiplerine dağıtımını sağlamak üzere,Kültür Bakanlığınca hazırlanan ve Bakanlar Kurulunca onaylanan tüzük ve tip statülere uygunolarak tespit edilecek alanlarda birden fazla meslek birliği kurabilirler. Eser sahipleri veya icracısanatçılar bakımından zorunlu organlarının asıl üye sayısının dört katı kadar*; yapımcılar veyaradyo-televizyon kuruluşları bakımından bu organların asıl üye sayısının iki katı kadar üye olmaniteliklerini taşıyan gerçek veya tüzel kişiler meslek birliği olarak faaliyet gösterebilmek için izinalmak üzere Bakanlığa başvurmak zorundadırlar. Meslek birlikleri bu izni aldıktan sonra kurulduklarıalanda faaliyet gösterirler.(Değişik: 21.2.2001-4630/21) Aynı alanda, başka bir meslek birliğinin kurulabilmesi için,yukarıda zikredilen kurucu üye sayılarından az olmamak kaydıyla o alanda kurulmuş en fazla üyesiolan meslek birliğinin üye tam sayısının 1/3 ü kadar üye olma niteliklerini taşıyan gerçek veya tüzelkişiler faaliyet izni almak üzere Bakanlığa başvururlar. Bakanlığın bu başvuruyu uygun bularak izinvermesi halinde faaliyet gösterirler. Her birlik ihtiyaçlar doğrultusunda şubeler açarak çalışabilir.Aynı alanda kurulmuş en az iki meslek birliği, Bakanlıkça hazırlanan tüzük ve tip statülerinbelirlediği usul ve esaslar çerçevesinde federasyon kurabilir. Aynı alanda birden fazla federasyonkurulamaz.Meslek birlikleri ve federasyonu özel hukuka tabi tüzel kişilerdir. Üyeleri sermaye koymak, karve zarara, hukuki mesuliyete iştirak etmekle yükümlü tutulamazlar.Meslek birlikleri ve federasyonu tip statülerinde genel kurul, yönetim kurulu, denetleme kurulu,teknik-bilim kurulu ve haysiyet kurulu mecburi organ olarak düzenlenir. Bu birliklerin vefederasyonun kurulması, kontrolü, denetlenmesi ile ilk genel kurullarını toplayabilmeleri için gereklien az üye sayısı diğer ihtiyari organları, kurullarının teşekkül tarzı, üye sayısı ve görevleri, üyeliğegirme, çıkma ve çıkarılma şartları, şubelerini kurabilecekleri bölgelerin tespiti, yurt içi ve yurtdışındaki kamu kurum ve kuruluşları, gerçek ve özel hukuk tüzel kişileri ile olan ilişkileri, builişkilerdeki hak ve yetkileri, üyeleriyle olan mali ilişkileri, elde edilen telif ücreti ve tazminatlarındağıtımı ve diğer usul ve esaslara ilişkin hususlar, ilgili kuruluşların görüşleri alındıktan sonra KültürBakanlığınca hazırlanacak tüzük ile belirlenir.6/10/1983 tarihli ve 2908 sayılı Dernekler Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası, 30, 37, 40,42, 43, 44, 45, 48, 65, 66, 67, 68, 69, 70 ve 90 ıncı maddeleri, bu maddeye göre kurulacak meslekbirlikleri ve federasyon için de ceza hükümleriyle birlikte uygulanır.(Değişik: 21.2.2001-4630/21) Eser sahipleri ile bağlantılı hak sahiplerinin bu Kanunla tanınmışhakları, ülke içinde bu maddeye göre kurulan meslek birlikleri dışında; başka birlik, dernek vebenzeri kuruluşlar tarafından takip edilemez. Bu maddede geçen üyelik, kurucu üye sayısı ve üyetam sayısı gibi hususlar bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce kurulmuş meslek birlikleri için dearanır. Bütün meslek birlikleri bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren 6 ay içerisinde bumaddede getirilen esaslara uygun hale gelmek mecburiyetindedirler. Bu süre içinde bu şartı yerinegetirmeyen meslek birlikleri 6 ay sonunda kendiliğinden dağılmış sayılır.2. (Ek: 03.03.2004-5101/13) Meslek birliklerinin yükümlülükleri ve tarife tespitineilişkin esaslar:MADDE 42/A - Bu Kanunun 42 nci maddesinde öngörülen amaçlarla hakların idaresinisağlamak üzere kurulan meslek birlikleri;1. Temsil ettikleri eser, icra, fonogram ve yapımlar ile üyelerine ilişkin tüm bilgileri Bakanlığabildirmek ve ilgili kişilere açık bu bildirimi her üç ayda bir güncellemekle,2. Üyesi olan hak sahiplerinin faaliyetlerinden kaynaklanan haklarının idaresini hakkaniyeteuygun koşullarda sağlamakla,3. Üyelerinin haklarının idaresine ilişkin faaliyetlerinden elde ettikleri gelirleri, dağıtım plânlarınauygun olarak hak sahiplerine dağıtmakla,4. Yazılı talepte bulunan ilgili kişilere, temsil ettikleri eser, icra, fonogram ve yapımlar ile ilgilibilgileri vermekle,5. Sözleşme yapılırken idare ettikleri haklara ilişkin olarak hakkaniyete uygun davranmakla,kendi maddî ve/veya manevî menfaatleri bakımından gerekli gördükleri indirim veya ödemekolaylıklarını sağlamakla,6. Sözleşme yapılabilmesi için idaresini sağladıkları haklara ilişkin ücret tarifelerini süresindebelirlemek ve belirlenen tarifeleri ve bu tarifelerdeki her türlü değişikliği süresinde duyurmakla,7. Hesaplarını yeminli malî müşavirlere onaylatmakla,Yükümlüdürler.Yukarıdaki fıkranın radyo-televizyon kuruluşlarının yayınları bakımından uygulanmasında Radyove Televizyon Üst Kurulu kayıtları esas alınır.Tarifelerin tespit edilmesinde; tarifelerin uluslararası uygulamaların ülkenin ekonomik vetoplumsal koşullarına uyarlanabilirliği göz önünde bulundurularak makul seviyede belirlenmesi ileteknolojik alandaki değişimlerin yanı sıra eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların yaratıldığı vekullanıldığı sektörlerin yapısını tahrip edici, üretimi ve kullanımı engelleyici ve genel kabul görmüşuygulamalara zarar verici bir etki yaratılmaması, rekabeti bozucu şartlar oluşturulmaması, yapılansınıflandırma, ilgili sektörlerdeki ürün fiyatları ve bu sektörlerin gayrisafi millî hâsıladaki payı, eser,icra, fonogram, yapım ve yayınların kullanım ve/veya iletim sıklığı, birim fiyat veya götürü usulüödeme, ödeme plânı ve benzeri hususlar esas alınır.Aynı alanda ve/veya sektörde faaliyet gösteren birlikler, tarife tespitinde, sözleşme yapılmasındave bu Kanunun uygulanması ile ilgili diğer iş ve işlemlerde birlikte hareket edebilirler.Ortak tarife yapılmış olması halinde, aynı alanda faaliyet gösteren meslek birlikleri, tarifelereesas olmak üzere her takvim yılının başında, alandaki temsil kabiliyetleri ile temsil ettikleri eser,icra, fonogram, yapım ve yayınlara ilişkin kullanım oranlarını tespit ederek Bakanlığa bildirmekzorundadırlar. Bu oranların tespitinde anlaşma sağlanamaması ve/veya bu oranların Bakanlığabildirilmemesi halinde, Bakanlıkça oluşturulacak bir komisyon bu tespiti yapar. Bu tespit yapılıncayakadar, sözleşme yapmış kullanıcılar, ödemeleri gereken meblağı, Bakanlığın talebi üzerinemahkemece belirlenmiş tevdi mahalline yatırırlar. Burada toplanan meblağ, komisyon çalışmagiderleri mahsup edildikten sonra, ilgili meslek birlikleri arasında, komisyonca tespit edilen orana yada herhangi bir aşamada, birliklerin aralarında anlaşmaları halinde, mutabakata vardıkları kullanımoranına göre paylaştırılır. Komisyon Bakanlık, Rekabet Kurumu ve ilgili meslek birliklerini temsilenbirer kişiden oluşur. Bakanlık temsilcisi aynı zamanda komisyon başkanıdır. Komisyon kararlarınayargı yolu açık olup, görevli mahkeme ilgili ihtisas mahkemesidir.Bu maddede belirtilen esaslar çerçevesinde yapılması gereken bildirimlere ilişkinyükümlülüklerini yerine getirmediği belirlenen meslek birliklerinin dağıtıma ilişkin hesabınaBakanlıkça, mahkemeden yükümlülüklerini yerine getirinceye kadar tedbir konulması istenebilir.Meslek birliğine üye eser veya bağlantılı hak sahiplerinin alenileşmiş veya yayımlanmış tümeser, icra, fonogram, yapım ve yayınlarına ilişkin haklarının takibi meslek birliğine verilecek yetkibelgesine göre yapılır. Yetki belgesine ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmeliklebelirlenir.3. (Ek: 03.03.2004 - 5101/13) Meslek birliklerinin denetimi:MADDE 42/B - Meslek birlikleri, idarî ve malî açıdan Bakanlığın denetimine tâbidir. Bakanlık,meslek birliklerinin bu Kanunla belirlenmiş görev ve yükümlülükleri yerine getirip getirmedikleriniher zaman kendisi denetleyebileceği gibi bu denetimin bağımsız denetim kuruluşlarınayaptırılmasını meslek birliklerinden de isteyebilir. Bu kuruluşlarca yapılan denetimlere ilişkinraporların bir örneği Bakanlığa gönderilir.Denetimler sırasında, denetim yapmakla görevlendirilenler tarafından istenecek her türlü defter,belge ve bilgilerin ibraz edilmesi veya verilmesi, kasa veya veznenin kontrol ettirilmesi, yönetimyerleri, şubeler ve eklentilerine girme gibi taleplerin yerine getirilmesi zorunludur.Meslek birlikleri tarafından;1. Bu Kanunun 42 ve 42/A maddeleri ile bu maddede belirlenen görev ve yükümlülüklerin yerinegetirilmediği,2. Sözleşmelere uygun tahsilat veya dağıtımın yapılmadığı ya da yanlış ve haksız dağıtımyapıldığı,3. Tarifelerin bu Kanunun 42/A maddesinin üçüncü fıkrasında belirlenen esaslara göredüzenlenmediği,Tespit edildiği takdirde, bu birlikler Bakanlıkça yazılı olarak bir defa uyarılır, uyarının tebliğitarihinden itibaren otuz gün içinde kusurun giderilmemesi halinde, meslek birliği ikinci kez uyarılır.Yukarıdaki fıkrada bahsi geçen kusurların ikinci uyarıyı takip eden otuz gün içinde degiderilmemesi veya yapılan denetimlerde, birlik kayıtlarında ve diğer iş ve işlemlerinde mevzuataaykırılık tespit edilmesi halinde, Bakanlık en geç üç ay içinde olağanüstü genel kurul yapmak üzereüyeleri davet eder. Olağanüstü genel kurul yapılıncaya kadar, birliğin iş ve işlemlerinde suiistimaligörülenler tedbiren işten el çektirilir, Bakanlıkça yerine atama yapılır veya sırası gelen yedek üyegöreve çağrılır.Bu Kanunun 42 ve 42/A maddeleri ile bu madde hükümleri, 42 nci madde çerçevesindekurulacak federasyonlar için de uygulanır.4. (Değişik: 03.03.2004-5101/14) Eser, icra, fonogram ve yapımların yayınlanmasınave/veya iletilmesine ilişkin esaslar:Madde 43. - Radyo-televizyon kuruluşları, uydu ve kablolu yayın kuruluşları ile mevcut veyaileride bulunacak teknik imkânlardan yararlanarak yayın ve/veya iletim yapacak kuruluşlar,yayınlarında yararlanacakları opera, bale, tiyatro ve benzeri sahneye konmuş eserlerle ilgili olarakhak sahiplerinden önceden izin almak zorundadırlar.Bu kuruluşlar sahneye konmuş eserler dışında kalan eser, icra, fonogram ve yapımlar için ilgilialan meslek birlikleri ile 52 nci maddeye uygun sözleşme yaparak izin almak, söz konusu yayınve/veya iletimlere ilişkin ödemeleri bu birliklere yapmak ve kullandıkları eser, icra, fonogram veyapımlara ilişkin listeleri bu birliklere bildirmek zorundadırlar.3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun çerçevesinde faaliyetgösteren radyo-televizyon kuruluşları Radyo ve Televizyon Üst Kurulu tarafından, anılan Kanundışında kalan ve yayın ve/veya iletim yapan diğer kuruluşlar ise Bakanlık tarafından sınıflandırılır.Faaliyet gösterdikleri sektörlerde eser sahipleri ve/veya bağlantılı hak sahipleri meslek birlikleri,yapılan sınıflandırmaya bağlı olarak eser, icra, fonogram ve yapımların yayın ve/veya iletimindenkaynaklanan ödemelere ilişkin tarifeleri tespit ederler. Meslek birlikleri ile kuruluşlar arasındakisözleşmeler, bu tarife bedelleri veya taraflarca yapılan müzakereler sonucu belirlenecek bedellerüzerinden yapılır.Meslek birliklerinin temsil ettikleri eser, icra, fonogram ve yapımlar ile üyelerine ilişkin bildirimzorunluluğu, tarifelerin belirlenmesi, duyurulması, müzakere edilmesi, sözleşme yapılması,uzlaşmazlıkların halli ve diğer hususlarda bu Kanunun 41 inci maddesinin dört ilâ onüçüncü fıkralarıuygulanır. Ancak yayın ve/veya iletim yapan kuruluşlar bakımından 41 inci maddenin altıncıfıkrasının son cümlesinin uygulanması zorunlu değildir.Ayrıca, 41 inci maddenin 10 uncu fıkrasının uygulanması bakımından, Türkiye Radyo TelevizyonKurumu, yayınlarında yer verdiği eser, icra, fonogram ve yapımları her üç ayda bir meslekbirliklerince belirlenen yıllık tarifenin 1/4'ünü yatırmak suretiyle kullanabilir.5. Fikir ve Sanat Eserlerinin İşaretlenmesiMadde 44- (Değişik: 03.03.2004-5101/15) Fikrî mülkiyet haklarının korunması ve etkin birşekilde takibinin sağlanması amacıyla, (Değişik: 28.12.2006-5571/2) sadece süreli yayınlar basanyerler dışında, fikir ve sanat eserlerinin tespit edilmesi ve çoğaltılmasına ilişkin materyalleri üretenve/veya bu materyallerin dolum, çoğaltım ve satışını yapan veya herhangi bir şekilde yayan veumuma arz eden yerler, Bakanlıkça ücret mukabili sertifikalandırılır. Bakanlıkça belirlenen yerler,Bakanlıkça onaylanmış bir yazılım ile Bakanlıkça belirlenecek kriterlere uygun bir donanımıbulundurmak, gerekli alt yapıyı oluşturmak ve gerçekleştirdikleri işlemleri her takvim yılı itibarıylaBakanlığa bildirmek zorundadır. Bu yerler ve malî hak sahipleri ayrıca, Bakanlıkça gerekli görülecekişaret ve seri numaraları ile uluslararası standartlara uygun kodları, taşıyıcı materyaller üzerindebulundurmakla müştereken yükümlüdürler.(Değişik: 21.2.2001-4630/23) Her türlü boş video kaseti, ses kaseti, bilgisayar disketi, CD, DVDgibi taşıyıcı materyaller ile, fikir ve sanat eserlerinin çoğaltılmasına yarayan her türlü teknik cihazıticari amaçlı imal veya ithal eden gerçek ve tüzel kişiler, imalat veya ithalat bedeli üzerinden yüzdeüçü geçmemek üzere Bakanlar Kurulu Kararıyla belirlenecek orandaki miktarı keserek, ay içindetopladıkları meblağı, sonraki ayın en geç yarısına kadar Kültür Bakanlığı adına bir ulusal bankadaaçılacak özel hesaba yatırmakla yükümlüdürler.(Değişik: 21.2.2001-4630/23) Bakanlık bu hesapta toplanan miktarı fikri mülkiyet sisteminingüçlendirilmesi ile yurt içindeki ve yurt dışındaki kültür mirasının korunmasına ve devamettirilmesine yönelik faaliyetlerde kullanır. Bu miktarın dağıtım ve kullanımına ilişkin usul ve esaslarKültür Bakanlığı tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir.(Değişik: 03.03.2004-5101/15) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar ile alınacakücretler Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir.6. Güzel Sanat Eserlerinin Satış Bedellerinden Pay VerilmesiMadde 45- (Değişik: 03.03.2004-5101/16) Mimarî eserler hariç olmak üzere, bu Kanunun 4üncü maddesinde sayılan güzel sanat eserlerinin asılları ile eser sahibinin kendisinin sınırlı sayıdameydana getirdiği veya eser sahibinin kontrolünde ve izniyle meydana getirilmiş ve eser sahibitarafından imzalanmış veya başka bir şekilde işaretlenmiş olmaları nedeniyle özgün eser olduğukabul edilen kopyaları, 2 nci maddenin (1) numaralı bendinde ve 3 üncü maddede sayılıp dayazarlarla bestecilerin el yazısıyla yazılmış eserlerinin asıllarından biri, eser sahibi veya mirasçılarıtarafından bir defa satıldıktan sonra, koruma süresi içinde, bir sergide veya açık artırmada yahut bugibi eşyayı satan bir mağazada veya başka şekillerde satış konusu olarak el değiştirdikçe, bu satışbedeli ile bir önceki satış bedeli arasında açık bir nispetsizlik bulunması halinde, her satışta, satışıgerçekleştiren gerçek veya tüzel kişi, bedel farkından münasip bir payı eser sahibine, o ölmüşsemiras hükümlerine göre ikinci dereceye kadar (ve bu derece dahil) yasal mirasçılarına ve eşine,bunlar da yoksa ilgili alan meslek birliğine Bakanlar Kurulunca çıkarılacak bir kararname ilebelirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde ödemekle yükümlüdür.Kararnamede:1. Bedel farkının yüzde onunu geçmemek şartıyla farkın nispetine göre tespit edilecek bir paytarifesi;2. Bedeli kararnamede tespit edilecek miktarı aşmayan satışların pay vermek borcundan muaftutulacağı;3. Eser nevileri itibarıyla mesleki birliğin hangi kolunun ilgili sayılabileceği;gösterilir.Satışın vuku bulduğu müessese sahibi satıcı ile birlikte müteselsilen mesuldür.Cebri satış hallerinde pay ancak diğer alacaklar tamamen ödendikten sonra ödenir.Pay verme borcunun zamanaşımı, bu borcun doğumunu intaç eden satıştan itibaren beş yıldır.7. Devletin Faydalanma SalahiyetiMadde 46- (Değişik:1.11.1983-2936/10) Çoğaltma ve yayımı eser sahibi tarafından açıkça menedilmemiş olan ve umumi kütüphane, müze ve benzeri müesseselerde saklı bulunan henüzyayımlanmamış veya alenileşmemiş eserler, mali haklarla ilgili koruma süresi dolmuş olmakşartıyla, bulunduğu kamu kurum ve kuruluşlarına ait olur. Bunlardan kamu kurum ve kuruluşları ilebilimsel ve sair amaçla yararlanmak isteyen kişi ve kuruluşların izin alacakları merci ve bunlardanalınacak ücretlerle bu ücretlerin hangi kültürel gayelerde sarf edileceği ve diğer hususlar, ilgilikuruluşların görüşü alındıktan sonra Kültür Bakanlığınca hazırlanacak tüzükle belirlenir.8. Kamuya MaletmeMadde 47- Bir kararname ile memleket kültürü için önemi haiz görülen bir eser üzerindeki malihaklardan faydalanma salahiyeti, hak sahiplerine münasip bir bedel ödenmesi suretiyle korumasüresinin bitiminden önce kamuya maledilebilir.(Değişik: 21.2.2001-4630/24) Bu hususta karar verilebilmesi için eserin Türkiye'de veya Türkiyedışında Türk vatandaşları tarafından vücuda getirilmiş olması ve aynı zamanda yayımlanmış esernüshalarının iki yıldan beri tükenmiş bulunması ve hak sahibinin uygun bir süre içinde eserin yenibaskısını yapmayacağının tespit edilmesi gerekir.Bu kararnamede:1. Eser ve sahibinin adı;2. Müktesep hakları ihlal edilen kimselere ödenecek bedel;3. Mali hakları kullanacak makam ve müessese;4. Verilen bedelin itfasından sonra elde edilecek safi karın hangi kültürel gayelere tahsisedileceği;yazılır.Dördüncü BölümSözleşme ve TasarruflarA) Hayattaki Vaki TasarruflarI-Asli İktisapMadde 48- Eser sahibi veya mirasçıları kendilerine kanunen tanınan mali hakları süre, yer vemuhteva itibarıyla mahdut veya gayri mahdut, karşılıklı veya karşılıksız olarak başkalarınadevredebilir.Mali hakları sadece kullanma salahiyeti de diğer bir kimseye bırakılabilir. (Ruhsat)Yukarıdaki fıkralarda sayılan tasarruf muameleleri henüz vücuda getirilmemiş veyatamamlanacak olan bir esere taalluk etmekte ise batıldır.II-Devren İktisapMadde 49- Eser sahibi veya mirasçılarından mali bir hak veya böyle bir hakkı kullanmaruhsatını iktisap etmiş olan bir kimse, ancak bunların yazılı muvafakiyetiyle bu hakkı veya kullanmaruhsatını diğer birine devredebilir.İşleme hakkının devrinde, devren iktisap eden kimse hakkında da eser sahibi veya mirasçılarınınaynı suretle muvafakatı şarttır.III-Sözleşmeler1. Vücuda Getirilecek EserlerMadde 50- 48 ve 49’uncu maddelerde sayılan tasarruf muamelelerine dair taahhütler eserhenüz vücuda getirilmeden önce yapılmış olsa dahi muteberdir.Eser sahibinin ileride vücuda getireceği eserlerin bütününe veya muayyen bir nevine taallukeden bu kabil taahhütleri taraflardan her biri ihbar tarihinden bir yıl sonra hüküm ifade etmek üzerefesh edebilir.Eser tamamlanmadan önce, eser sahibi ölür veya tamamlama kabiliyetini zayi eder, yahutkusuru olmaksızın eserin tamamlanması imkansız hale gelirse zikri geçen taahhütler kendiliğindenmünfesih olur. Diğer taraftan iflas etmesi veya sözleşme uyarınca devraldığı mali haklarıkullanmaktan aciz duruma düşmesi yahut kusuru olmaksızın kullanmanın imkansız hale gelmesihallerinde de aynı hüküm caridir.2. İleride Faydalanma İmkanlarıMadde 51- İleride çıkarılacak mevzuatın eser sahibini tanınması muhtemel mali haklarındevrine veya bunların başkaları tarafından kullanılmasına müteallik sözleşmeler batıldır.İleride çıkarılacak mevzuatla mali hakların şümulünün genişletilmesi veya koruma süresininuzatılmasından doğacak salahiyetlerden vazgeçmeyi yahut bunların devrini ihtiva eden sözleşmelerhakkında aynı hüküm caridir.IV-ŞekilMadde 52- Mali hakları dahil sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve konuları olan haklarınayrı ayrı gösterilmesi şarttır.V-Tekeffül1. Hakkın Mevcut OlmamasıMadde 53- Mali bir hakkı başkasına devreden veya kullanma ruhsatını veren kimse iktisapedene karşı hakkın mevcudiyetini Borçlar Kanununun 169 ve 171 inci maddeleri hükmüncezamindir.Haksız fiillerden ve sebepsiz mal iktisabından doğan talepler mahfuzdur.2. Salahiyetin Mevcut OlmamasıMadde 54-Mali bir hakkı yahut kullanma ruhsatını devre salahiyetli olmayan kimseden iktisapeden hüsnüniyet sahibi olsa bile himaye göremez.Salahiyet olmaksızın mali bir hakkı başkasına devreden veya kullanma ruhsatını veren kimse;salahiyeti bulunmadığına diğer tarafın vakıf olduğunu veya vakıf olması lazım geldiğini ispatetmedikçe tasarrufun hükümsüz kalmasından doğan zararı tazminle mükelleftir. Kusur halindemahkeme; hakkaniyet gerektiriyorsa daha geniş bir tazminata hükmedebilir.Haksız fiillerden ve sebepsiz mal iktisabından doğan talepler mahfuzdur.VI-Yorum Kaideleri1. ŞümulMadde 55-Aksi kararlaştırılmış olmadıkça mali bir hakkın devri veya bir ruhsatın verilmesieserin tercüme veya sair işlenmelerine şamil değildir.2. RuhsatMadde 56- Ruhsat; mali hak sahibinin başkalarına da aynı ruhsatı vermesine mani değilse(basit ruhsat), yalnız bir kimseye mahsus olduğu takdirde (tam ruhsattır).Kanun veya sözleşmeden aksi anlaşılmadıkça her ruhsat basit sayılır.Basit ruhsatlar hakkında hasılat kirasına, tam ruhsatlar hakkında intifa hakkına dair hükümleruygulanır.3. Mülkiyetin İntikaliMadde 57- Asıl veya çoğaltılmış nüshalar üzerindeki mülkiyet hakkının devri, aksikararlaştırılmış olmadıkça fikri hakların devrini ihtiva etmez.Bir güzel sanat eseri üzerinde çoğaltma hakkını haiz olan bir kimse kalıp, vesair çoğaltmaaletlerinin zilyedliğini iktisap eden kimse aksi kararlaştırılamamışsa çoğaltma hakkını da iktisapetmiş sayılır.Son fıkra yürürlükten kaldırılmıştır. (21.2.2001-4630/36-f)VII-Cayma HakkıMadde 58- Mali bir hak ve ruhsat iktisap eden kimse; kararlaştırılan süre içinde ve eğer bir süretayin edilmemişse icabi hale göre münasip bir zaman hak ve salahiyetlerden gereği gibifaydalanmaz ve bu yüzden eser sahibinin menfaatleri esaslı surette ihmal edilirse eser sahibisözleşmeden cayabilir.Cayma hakkını kullanmak isteyen eser sahibi sözleşmedeki hakların kullanılması için notervasıtasıyla diğer tarafa münasip bir mehil vermeye mecburdur. Hakkın kullanılması, iktisap edenkimse için imkansız olur veya tarafından reddedilir yahut bir mehil verilmesi halinde eser sahibininmenfaatleri esaslı surette tehlikeye düşmekte ise mehil tayinine lüzum yoktur.Verilen mehil neticesiz geçerse veya mehil tayinine lüzum yoksa noter vasıtasıyla yapılacakihbar ile cayma tamam olur. Cayma ihbarının tebliğinden itibaren 4 hafta geçtikten sonra caymayakarşı itiraz davası açılamaz.İktisap edenin mali hakkı kullanmamakta kusuru yoksa veya eser sahibinin kusuru daha ağır isehakkaniyet gerektiği hallerde iktisap eden, münasip bir tazminat isteyebilir.Cayma hakkından önceden vazgeçme caiz olmadığı gibi bu hakkın dermeyanını iki yıldan fazlabir süre için meneden takyitler de hükümsüzdür.VIII-Hakkın Eser Sahibine AvdetiMadde 59- Eser sahibi veya mirasçıları mali bir hakkı muayyen bir gaye zımnında yahutmuayyen bir süre için devretmişlerse gayenin ortadan kalkması veya sürenin geçmesiyle ilgili hak,sahibine avdet eder. Bu hüküm, başkasına devrine sözleşme ile müsaade edilmemiş olan mali birhakkı iktisap eden kimsenin ölümü yahut iflası halinde cari değildir; meğer ki, işin mahiyeti icabı,hakkın kullanılması, iktisap edenin sahsına bağlı bulunsun.Muayyen bir gaye zımnında veya muayyen bir süre için verilen ruhsatlar birinci fıkrada sayılanhallerde son bulur.B) VazgeçmeMadde 60- Eser sahibi yahut mirasçıları, kendilerine kanunen tanınan mali haklardan, öncedenvakı tasarruflarını ihlal etmemek şartıyla bir resmi senet tanzimi ve bu hususun Resmi Gazetedeilanı suretiyle vazgeçebilirler.Vazgeçme, ilan tarihinden başlayarak koruma süresinin bitmesi halindeki hukuki neticeleridoğurur.C) Haciz ve RehinI-Caiz Olmayan HallerMadde 61- İcra ve iflas kanunun 24 ve 30 uncu maddelerinin hükümleri mahfuz kalmakşartıyla;1. Eser sahibinin veya mirasçılarından birinin mülkiyeti altında bulunan henüz alenileşmemiş bireserin müsvedde veya asıları;2. Sinema eserleri hariç olmak üzere 1inci bentde zikredilen eserler üzerindeki mali haklar;3. Eser sahibinin, mali haklara dair hukuki muamelelerden doğan paradan gayrı alacakları;kanuni veya akdi bir rehin hakkının, cebri icranın veya hapis hakkının konusu olamaz.II-Caiz Olan HallerMadde 62- Aşağıdaki hükümler dairesinde;1. Alenileşmiş bir eserin müsveddesi veya aslı;2. Yayımlanmış bir eserin çoğaltılmış nüshaları;3. Eser sahibinin korunmaya layık olan manevi menfaatlerini ihlal etmemek şartıyla alenileşmişbir eser üzerindeki mali hakları;4. Eser sahibinin mali haklara dair hukuki muamelelerden doğan para alacakları;kanuni veya akdi bir rehin hakkının, cebri icranın yahut hapis hakkının konusunu teşkil edebilir.Birinci fıkrada sayılan konulara dair rehin sözleşmesinin muteber olması için yazılı şekildeyapılması lazımdır. Sözleşmede rehin olarak verilenler ayrı ayrı gösterilmelidir.Güzel sanat eserlerine ait kalıplar vesair çoğaltma vasıtaları birinci fıkranın üçüncü bendindeyazılı mali haklar üzerinde cebri icra tatbiki için lüzumlu görüldüğü nispette zilyet olan kimselerdengeçici olarak alınabilir.Mimarlık eserleri hariç olmak üzere güzel sanat eserlerinin asılları ve eser sahibine yahutmirasçılarına ait musiki ilim ve edebiyat eserlerinin müsveddeleri, birinci fıkranın üçüncü bendin deyazılı mali haklar üzerinde cebri icra tatbiki için lüzumlu görüldüğü nispette zilyet olan kimselerdengeçici olarak alınabilir.D) MirasI-Genel OlarakMadde 63- Bu Kanunun tanıdığı mali haklar miras yolu ile intikal eder. Mali haklar üzerindeölüme bağlı tasarruflar yapılması caizdir.II-Müşterek Eser Sahiplerinden Birinin ÖlümüMadde 64- Eseri birlikte vücuda getirenlerden biri, eserin tamamlanmasından yahutalenileşmesinden önce ölürse hissesi, diğerleri arasında taksime uğrar bunlar, ölenin mirasçılarınamünasip bir bedel ödemekle mükelleftirler. Miktar üzerinde uzlaşamazlarsa bunu mahkeme tayineder.Eseri birlikte vücuda getirenlerden biri eserin alenileşmesinden sonra ölürse diğerleri, öleninmirasçılarıyla birliği devam ettirip ettirmekte serbesttirler.Devama karar vermeleri halinde sağ kalan eser sahipleri mirasçılardan birliğe karşı haklarınınkullanılması hususunda bir temsilci tayini talep edebilirler.Devama karar verilmediği takdirde birinci fıkra hükümleri uygulanır.III-Mirasçıların Birden Fazla OluşuMadde 65- Eser sahibinin terekesinde bu Kanunun tanıdığı mali haklar mevcut olup da MedeniKanunun 581 inci maddesi uyarınca bir temsilci tayin edilmişse temsilci bu haklar üzerinde yapacağımuameleler için mirasçıların kararını almaya mecburdur.Beşinci BölümHukuk ve Ceza DavalarıA ) Hukuk DavalarıI-Tecavüzün Ref’i Davası1. Genel OlarakMadde 66-Manevi ve mali hakları tecavüze uğrayan kimse tecavüz edene karşı tecavüzünref’ini dava edebilir.Tecavüz, hizmetlerini ifa ettikleri sırada bir işletmenin temsilcisi veya müstahdemleri tarafındanyapılmışsa işletme sahibi hakkında da dava açılabilir.Tecavüz edenin veya ikinci fıkrada yazılı kimselerin kusuru şart değildir.Mahkeme, eser sahibinin manevi ve mali haklarını, tecavüzün şümulünü, kusurun olupolmadığını, varsa ağırlığını ve tecavüzün ref’i halinde tecavüz edenin duçar olması muhtemelzararları takdir ederek halin icabına göre tecavüzün ref’i için lüzumlu göreceği tedbirlerin tatbikatınakarar verir.(Ek:7. 6. 1995-4110/19) Eser sahibi, ikamet ettiği yerde de tecavüzün ref’i ve men davasıaçabilir.2. Manevi Haklara Tecavüz HalindeMadde 67- Henüz alenileşmemiş bir eser sahibinin rızası olmaksızın veya arzusuna aykırı olarakumuma arz edildiği takdirde tecavüzün ref’i davası, ancak umuma arz keyfiyetinin çoğaltılmışnüshaların yayımlanması suretiyle vaki olması halinde açılabilir. Aynı hüküm, esere sahibininarzusuna aykırı olarak adının konulduğu hallerde de caridir.Eser üzerinde sahibinin adı hiç konulmamış veya yanlış konulmuş yahut konulan ad iltibasameydan verecek mahiyette olup da eser sahibi 15 inci maddede zikredilen tespit davasından başkatecavüzün ref’ini talep etmişse, tecavüz eden gerek aslına, gerek tedavülde bulunan çoğaltılmışnüshalar üzerine eser sahibinin adını derç etmeye mecburdur. Masrafı tecavüz edene ait olmaküzere, hükmen en fazla 3 gazetede ilan talep edilebilir.32, 33, 34, 35, 36, 39 ve 40 ıncı maddelerde sayılan hallerde yanlış veya kifayetsiz kaynaktasrih edilmiş veyahut hiç kaynak gösterilmemişse ikinci fıkra hükmü uygulanır.Eser haksız olarak değiştirilmiş ise hak sahibi aşağıdaki taleplerde bulunabilir:1) Eser sahibi, eserin değiştirilmiş şekilde çoğaltılmasının, yayım ve temsilinin, radyo ileyayımının men edilmesini ve tecavüz edenin, tedavülde bulunan çoğaltılmış nüshalardakideğişikliklerin düzeltmesini veya bunların eski haline getirilmesini talep edebilir. Değişiklik, eserin,gazete, dergi veya radyo ile yayımı sırasında yapılmışsa eser sahibi, masrafı tecavüz edene aitolmak üzere, eseri değiştirilmiş şekilde yayımlamış olan bütün gazete, dergi ve radyo idarelerindedeğişikliğin ilan yolu ile düzeltilmesini talep edebilir;2) (Değişik:7.6.1995-4110/20) Güzel sanat eserlerinde, eser sahibi asıldaki değişikliğin kendisitarafından yapılmadığını veya eserdeki adının kaldırılmasını yahut değiştirilmesini talep edebilir.Eski halin iadesi mümkün ise değişikliğin izalesi ammenin veya malikin menfaatlerini esaslı surettehaleldar etmiyorsa eser sahibi eseri eski hale getirebilir.3. Mali Haklara Tecavüz HalindeMadde 68- (Değişik: 23.1.2008-5728/137) Eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları haksahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan,temsil eden veya hertürlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden,izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanunhükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilir.İzinsiz çoğaltılan kopyalar satışa çıkarılmamışsa hak sahibi çoğaltılmış kopyaların, çoğaltmayayarayan film, kalıp ve benzeri araçların imhasını veya üretim maliyet fiyatını geçmeyecek uygun birbedel karşılığında kendisine verilmesini ya da sözleşme olması durumunda isteyebileceği miktarınüç kat fazlasını talep edebilir. Bu husus, izinsiz çoğaltanın hukuki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.İzinsiz çoğaltılan kopyalar satışa çıkarılmışsa hak sahibi, tecavüz edenin elinde bulunan nüshalarhakkında ikinci fıkradaki şıklardan birini kullanabilir.İkinci ve üçüncü fıkraların eser sahibinden başka hak sahiplerince uygulanabilmesi için esersahibinin bu Kanunun 52 nci maddesine uygun yazılı çoğaltma izni aranır.Hak sahiplerinden biri, ikinci ve üçüncü fıkralar uyarınca talepte bulunduklarında CezaMuhakemesi Kanununun el koymaya ilişkin hükümleri delil elde etmek amacı dışında uygulanmaz.Bedel talebinde bulunan kişi, tecavüz edene karşı onunla bir sözleşme yapmış olması halindehaiz olabileceği bütün hak ve yetkileri ileri sürebilir.II-Tecavüzün Men’i DavasıMadde 69- Mali veya manevi haklarında tecavüz tehlikesine maruz kalan eser sahibi muhtemeltecavüzün önlenmesini dava edebilir. Vaki olan tecavüzün devam veya tekrarı muhtemel görülenhallerde de aynı hüküm caridir.66 ncı maddenin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarının hükümleri burada da uygulanır.III-Tazminat DavasıMadde 70- (Değişik: 7.6.1995-4110/22) Manevi hakları haleldar edilen kişi, uğradığı manevizarara karşılık manevi tazminat ödenmesi için dava açabilir. Mahkeme, bu para yerine veya bunlaraek olarak başka bir manevi tazminat şekline de hükmedebilir.Mali hakları haleldar edilen kimse, tecavüz edenin kusuru varsa haksız fiillere müteallikhükümler dairesinde tazminat talep edebilir.Birinci ve ikinci fıkralardaki hallerde, tecavüze uğrayan kimse tazminattan başka temin edilenkarın kendisine verilmesini de isteyebilir.Bu halde 68 inci madde uyarınca talep edilen bedel indirilir.B) Ceza Davaları1. Manevi, mali veya bağlantılı haklara tecavüzMadde 71- (Değişik: 23.1.2008-5728/138)Bu Kanunda koruma altına alınan fikir ve sanat eserleriyle ilgili manevi, mali veya bağlantılıhakları ihlal ederek:1. Bir eseri, icrayı, fonogramı veya yapımı hak sahibi kişilerin yazılı izni olmaksızın işleyen,temsil eden, çoğaltan, değiştiren, dağıtan, her türlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayanaraçlarla umuma ileten, yayımlayan ya da hukuka aykırı olarak işlenen veya çoğaltılan eserlerisatışa arz eden, satan, kiralamak veya ödünç vermek suretiyle ya da sair şekilde yayan, ticarîamaçla satın alan, ithal veya ihraç eden, kişisel kullanım amacı dışında elinde bulunduran ya dadepolayan kişi hakkında bir yıldan beş yıla kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.2. Başkasına ait esere, kendi eseri olarak ad koyan kişi altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlîpara cezasıyla cezalandırılır. Bu fiilin dağıtmak veya yayımlamak suretiyle işlenmesi hâlinde, hapiscezasının üst sınırı beş yıl olup, adlî para cezasına hükmolunamaz.3. Bir eserden kaynak göstermeksizin iktibasta bulunan kişi altı aydan iki yıla kadar hapis veyaadlî para cezasıyla cezalandırılır.4. Hak sahibi kişilerin izni olmaksızın, alenileşmemiş bir eserin muhtevası hakkında kamuyaaçıklamada bulunan kişi, altı aya kadar hapis cezası ile cezalandırılır.5. Bir eserle ilgili olarak yetersiz, yanlış veya aldatıcı mahiyette kaynak gösteren kişi, altı ayakadar hapis cezası ile cezalandırılır.6. Bir eseri, icrayı, fonogramı veya yapımı, tanınmış bir başkasının adını kullanarak çoğaltan,dağıtan, yayan veya yayımlayan kişi, üç aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezasıylacezalandırılır.Bu Kanunun ek 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında bahsi geçen fiilleri yetkisiz olarak işleyenlerile bu Kanunda tanınmış hakları ihlâl etmeye devam eden bilgi içerik sağlayıcılar hakkında, fiilleridaha ağır cezayı gerektiren bir suç oluşturmadığı takdirde, üç aydan iki yıla kadar hapis cezasınahükmolunur.Hukuka aykırı olarak üretilmiş, işlenmiş, çoğaltılmış, dağıtılmış veya yayımlanmış bir eseri,icrayı, fonogramı veya yapımı satışa arz eden, satan veya satın alan kişi, kovuşturma evresindenönce bunları kimden temin ettiğini bildirerek yakalanmalarını sağladığı takdirde, hakkında verilecekcezadan indirim yapılabileceği gibi ceza vermekten de vazgeçilebilir.2. Koruyucu programları etkisiz kılmaya yönelik hazırlık hareketleriMadde 72- (Değişik: 23.1.2008-5728/139) Bir bilgisayar programının hukuka aykırı olarakçoğaltılmasının önüne geçmek amacıyla oluşturulmuş ilave programları etkisiz kılmaya yönelikprogram veya teknik donanımları üreten, satışa arz eden, satan veya kişisel kullanım amacı dışındaelinde bulunduran kişi altı aydan iki yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.3. Diğer SuçlarMadde 73- (Mülga: 23.1.2008-5728/578)II-FailMadde 74- (Mülga: 23.1.2008-5728/578)II- Soruşturma ve kovuşturmaMadde 75- (Değişik: 23.1.2008-5728/140) 71 ve 72 nci maddelerde sayılan suçlardan dolayısoruşturma ve kovuşturma yapılması şikâyete bağlıdır. Yapılan şikâyetin geçerli kabul edilebilmesiiçin hak sahiplerinin veya üyesi oldukları meslek birliklerinin haklarını kanıtlayan belge ve sairdelilleri Cumhuriyet başsavcılığına vermeleri gerekir. Bu belge ve sair delillerin şikâyet süresi içindeCumhuriyet başsavcılığına verilmemesi hâlinde kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir.Bu Kanunda yer alan soruşturma ve kovuşturması şikâyete bağlı suçlar dolayısıyla başta MillîEğitim Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı yetkilileri olmak üzere ilgili gerçek ve tüzel kişilertarafından, eser üzerinde manevi ve malî hak sahibi kişiler şikâyet haklarını kullanabilmelerinisağlamak amacıyla durumdan haberdar edilirler.Şikâyet üzerine Cumhuriyet savcısı suç konusu eşya ile ilgili olarak 5271 sayılı Ceza MuhakemesiKanunu hükümlerine göre elkoyma koruma tedbirinin alınmasına ilişkin gerekli işlemleri yapar.Cumhuriyet savcısı ayrıca, gerek görmesi hâlinde, hukuka aykırı olarak çoğaltıldığı iddia edileneserlerin çoğaltılmasıyla sınırlı olarak faaliyetin durdurulmasına karar verebilir. Ancak, bu kararyirmidört saat içinde hâkimin onayına sunulur. Hâkim tarafından yirmidört saat içindeonaylanmayan karar hükümsüz kalır.C) Çeşitli HükümlerI-Görev ve İspatMadde 76- (Değişik: 23.1.2008-5728/141) Bu Kanunun düzenlediği hukukî ilişkilerden doğandavalarda, dava konusunun miktarına ve Kanunda gösterilen cezaya bakılmaksızın, görevlimahkeme Adalet Bakanlığı tarafından kurulacak ihtisas mahkemeleridir. İhtisas mahkemelerikurulup yargılama faaliyetlerine başlayıncaya kadar, asliye hukuk ve asliye ceza mahkemelerindenhangilerinin ihtisas mahkemesi olarak görevlendireceği ve bu mahkemelerin yargı çevreleri AdaletBakanlığının teklifi üzerine Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenir.Bu Kanun kapsamında açılacak hukuk davalarında mahkeme, davacının iddianın doğruluğuhakkında kuvvetli kanaat oluşturmaya yeter miktar delil sunması hâlinde, korunmakta olan eserler,fonogramlar, icralar, filmler ve yayınları kullananların, bu Kanunda öngörülen izin ve yetkilerialdıklarına dair belgeleri veya tüm yararlanılan eser, fonogram, icra, film ve yayınların listelerinisunmasını isteyebilir. Belirtilen belge veya listelerin sunulamaması tüm eser, fonogram, icra, filmve yayınların haksız kullanılmakta olduğuna karine teşkil eder.II- İhtiyati Tedbirler ve Gümrüklerde Geçici Olarak El KoymaMadde 77- (Değişik: 23.1.2008-5728/142) Esaslı bir zararın veya ani bir tehlikenin yahutemrivakilerin önlenmesi için veya diğer her hangi bir sebepten dolayı zaruri ve bu hususta ilerisürülen iddialar kuvvetle muhtemel görülürse hukuk mahkemesi, bu Kanunla tanınmış olan haklarıihlal veya tehdide maruz kalanların ya da meslek birliklerinin talebi üzerine, davanın açılmasındanönce veya sonra diğer tarafa bir işin yapılmasını veya yapılmamasını, işin yapıldığı yerinkapatılmasını veya açılmasını emredebileceği gibi, bir eserin çoğaltılmış nüshalarının veya hasrenonu imale yarıyan kalıp ve buna benzer sair çoğaltma vasıtalarının ihtiyati tedbir yolu ile muhafazaaltına alınmasına karar verebilir. Kararda, emre muhalefetin İcra ve İflas Kanununun 343 üncümaddesindeki cezai neticeleri doğuracağı açıklanır.Haklara tecavüz oluşturulması ihtimali hâlinde yaptırım gerektiren nüshaların ithalat veyaihracatı sırasında, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 57 nci maddesi hükümleri uygulanır.Bu nüshalara gümrük idareleri tarafından el konulmasına ilişkin işlemler Gümrük Yönetmeliğininilgili hükümlerine göre yürütülür.III- Hükmün İlanıMadde 78- 67 nci maddenin ikinci fıkrasında yazılı halden maada, haklı olan taraf, muhik birsebep veya menfaati varsa, masrafı diğer tarafa ait olmak üzere, kesinleşmiş olan kararın gazeteveya buna benzer vasıtalarla tamamen veya hulasa olarak ilan edilmesini talep etmek hakkınahaizdir.İlanın şekil ve muhtevası kararda tespit edilir.İlan hakkı, hükmün kesinleşmesinden itibaren üç ay içinde kullanılmazsa düşer.IV- Zabıt, Müsadere ve İmhaMadde 79- (Mülga: 23.1.2008-5728/578)Altıncı BölümÇeşitli HükümlerA) Eser Sahibinin Hakları ile Bağlantılı Haklar ve Tecavüzün ÖnlenmesiI-Eser Sahibinin Hakları ile Bağlantılı HaklarMadde 80- (Değişik: 21.2.2001-4630/32) Eser sahibinin hakları ile bağlantılı haklar şunlardır:1. Eser Sahibinin Haklarına Komşu Haklar:Eser sahibinin manevi ve mali haklarına zarar vermemek kaydıyla ve eser sahibinin izniyle bireseri özgün bir biçimde yorumlayan, tanıtan, anlatan, söyleyen, çalan ve çeşitli biçimlerde icra edensanatçıların, bir icra ürünü olan veya sair sesleri ilk defa tespit eden fonogram yapımcıları ile radyotelevizyonkuruluşlarının aşağıda belirtilen komşu hakları vardır.A. İcracı Sanatçılar aşağıda belirtilen haklara sahiptir.(1) İcracı sanatçılar, mali haklardan bağımsız olarak ve bu hakları devretmelerinden sonra dahi,tespit edilmiş icraları ile ilgili olarak uygulama şartlarının gerektirdiği durumlar hariç, icralarınınsahibi olarak tanıtılmalarını ve icralarının kendi itibarlarını zedeleyebilecek şekilde tahrif edilmesi vebozulmasının önlenmesini talep etme hakkına sahiptirler.(2) Bir eseri, sahibinin izniyle özgün bir biçimde yorumlayan icracı sanatçı, bu icranın tespitedilmesine, bu tespitin çoğaltılmasına, satılmasına, dağıtılmasına, kiralanmasına ve ödünçverilmesine, işaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletimine ve yenideniletimine ve temsiline izin verme veya yasaklama hususunda münhasıran hak sahibidir.(3) İcracı sanatçı, yurt içinde henüz satışa çıkmamış veya başka yollarla dağıtılmamış tespitedilmiş icralarının, aslı veya çoğaltılmış nüshalarının satış yoluyla veya diğer yollarla dağıtılmasıhususunda izin verme veya yasaklama hakkına sahiptir.(4) İcracı sanatçı, tespit edilmiş icrasının veya çoğaltılmış nüshalarının telli veya telsiz araçlarlasatışı veya diğer biçimlerde umuma dağıtımına veya sunulmasına ve gerçek kişilerin seçtikleri yerve zamanda icrasına ulaşılmasını sağlamak suretiyle umuma iletimine izin vermek veya yasaklamakhakkına sahiptir. Umuma iletim yoluyla, icraların dağıtım ve sunulması icracı sanatçının yaymahakkını ihlal etmez.(5) İcracı sanatçılar bu haklarını uygun bir bedel karşılığında sözleşme ile yapımcıyadevredebilirler.(6) İcranın, bir orkestra, koro veya tiyatro gurubu tarafından gerçekleştirilmesi halinde,orkestra veya koroda yalnız şefin, tiyatro grubunda ise yalnız yönetmenin izni yeterlidir.(7) Bir müteşebbisin girişimi ile ve bir sözleşmeye dayanılarak gerçekleştirilen icralar içinmüteşebbisin de izninin alınması gereklidir.B. Bir icra ürünü olan veya sair sesleri ilk defa tespit eden fonogram yapımcıları eser sahibindenve icracı sanatçıdan mali hakları kullanma yetkisini devraldıktan sonra aşağıda belirtilen haklarasahiptir.(1) Eser sahibinin ve icracı sanatçının izni ile yapılan tespitin, doğrudan veya dolaylı olarakçoğaltılması, dağıtılması, satılması, kiralanması ve kamuya ödünç verilmesi hususlarında izin vermeveya yasaklama hakları münhasıran fonogram yapımcısına aittir. Yapımcılar tespitlerinin işaret, sesve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletimine ve yeniden iletimine izin vermehususunda münhasıran hak sahibidir.(2) Fonogram yapımcısı, yurt içinde henüz satışa çıkmamış veya başka yollarla dağıtılmamıştespitlerinin aslının veya çoğaltılmış nüshalarının satış yoluyla veya diğer yollarla dağıtılmasıhususunda izin verme ve yasaklama hakkına sahiptir.(3) Fonogram yapımcısı, icraların tespitlerinin telli veya telsiz araçlarla satışı veya diğerbiçimlerde umuma dağıtılmasına veya sunulmasına ve gerçek kişilerin seçtikleri yer ve zamandatespitlerine ulaşılmasını sağlamak suretiyle umuma iletimine izin vermek veya yasaklamak hakkınasahiptir. Umuma iletim yoluyla tespitlerin dağıtım ve sunulması yapımcının yayma hakkını ihlaletmez.C. (Değişik: 03.03.2004-5101/23) Radyo-televizyon kuruluşları bu Kanunda öngörülenyükümlülüklerini yerine getirirler. Radyo-televizyon kuruluşları, gerçekleştirdikleri yayınlarüzerinde;(1) Yayınlarının tespit edilmesine, diğer yayın kuruluşlarınca eş zamanlı iletimine, gecikmeliiletimine, yeniden iletimine, uydu veya kablo ile dağıtımına izin verme veya yasaklama,(2) Özel kullanımlar hariç olmak üzere, yayınlarının herhangi bir teknik veya yöntemle,doğrudan veya dolaylı bir şekilde çoğaltılmasına ve dağıtımına izin verme veya yasaklama,(3) Yayınlarının umuma açık mahallerde iletiminin sağlanmasına izin verme veya yasaklama,(4) Tespit edilmiş yayınlarının, gerçek kişilerin seçtikleri yer ve zamanda yayınlarına ulaşılmasınısağlamak suretiyle umuma iletimine izin verme,(5) Haberleşme uyduları üzerindeki veya kendilerine yöneltilmiş olan yayın sinyallerinin diğerbir yayın kuruluşu veya kablo operatörü veya diğer üçüncü kişiler tarafından umuma iletilmesi veşifreli yayınlarının çözülmesine ilişkin izin verme veya yasaklama,Hususlarında münhasıran hak sahibidirler.2. Filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren film yapımcısı eser sahibinden ve icracı sanatçıdan malihakları kullanma yetkisini devraldıktan sonra aşağıda belirtilen haklara sahiptir.(1) Eser sahibinin ve icracı sanatçının izni ile yapılan tespitin, doğrudan veya dolaylı olarakçoğaltılması, dağıtılması, satılması, kiralanması ve kamuya ödünç verilmesi hususlarında izin vermeveya yasaklama hakları münhasıran film yapımcısına aittir. Yapımcılar tespitlerinin işaret, sesve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletimine ve yeniden iletimine izin vermehususunda münhasıran hak sahibidir.(2) Film yapımcısı, yurt içinde henüz satışa çıkmamış veya başka yollarla dağıtılmamış filmtespitlerinin aslının veya çoğaltılmış nüshalarının satış yoluyla veya diğer yollarla dağıtılmasıhususunda izin verme ve yasaklama hakkına sahiptir.(3) Film yapımcısı, film tespitlerinin telli veya telsiz araçlarla satışı veya diğer biçimlerdeumuma dağıtılmasına veya sunulmasına ve gerçek kişilerin seçtikleri yer ve zamanda tespitlerineulaşılmasını sağlamak suretiyle umuma iletimine izin vermek veya yasaklamak hakkına sahiptir.Umuma iletim yoluyla tespitlerin dağıtım ve sunulması yapımcının yayma hakkını ihlal etmez.Fonogramlara tespit edilmiş icraların ve filmlerin, her ne suretle olursa olsun umuma iletilmesihalinde, bunları kullananlar, eser sahiplerinin yanısıra, icracı sanatçılara ve yapımcılara veya ilgilialan meslek birliklerine de bu kullanımlara ilişkin uygun bir bedeli ödemekle yükümlüdürler.Bir sinema eserinde, olağan şekilde adı bulunan gerçek veya tüzel kişi aksine bir kanıtbulunmadıkça filmin ilk tespitini gerçekleştiren yapımcı olarak kabul edilir.Sinema eserlerinin birlikte sahipleri filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren yapımcıya mali haklarınıdevrettikten sonra, sözleşmelerinde aksine veya özel bir hüküm bulunmadığı takdirde filmindublajına veya alt yazı yazılmasına itiraz edemezler.Müzik eseri sahibi, filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren yapımcı ile yaptığı sözleşmedeki hükümlersaklı olmak kaydıyla eserini yayımlama ve icra hakkını muhafaza eder.Komşu hak sahipleri ile filmlerin ilk tespitin gerçekleştiren yapımcıların verdikleri izinlerin yazılıolması zorunludur.Aşağıda belirtilen hallerde komşu hak sahibi ile film yapımcısının yazılı izni gerekli değildir.1. Fikir ve sanat eserlerinin kamu düzeni, eğitim-öğretim, bilimsel araştırma veya haberamacıyla ve kazanç amacı güdülmeksizin icra edilmesi ve kamuya arzı,2. Fikir ve sanat eserleri ile radyo-televizyon programlarının yayınlanma ve kâr amacıgüdülmeksizin şahsen kullanmaya mahsus çoğaltılması,3. Radyo-televizyon kuruluşlarının kendi olanaklarıyla kendi yayınları için yaptıkları kısa süreligeçici tespitler,4. Bu Kanunun 30 uncu, 32 nci, 34 üncü, 35 inci, 43 üncü, 46 ncı ve 47 nci maddelerindebelirtilen haller.Bu uygulama, hak sahibinin meşru menfaatlerine haklı bir sebep dışında zarar veremez veyaeserden normal yararlanmaya aykırı olamaz.Eser sahiplerinin hakları ile bağlantılı haklara sahip olanlar da eser sahipleri gibi Tecavüzün Ref’i,Tecavüzün Men'i ve Tazminat davası haklarından faydalanırlar.(Onuncu Fıkra Mülga: 23.1.2008-5728/578)II. Haklara Tecavüzün ÖnlenmesiMadde 81- (Değişik: 23.1.2008-5728/143) Musiki ve sinema eserlerinin çoğaltılmış nüshalarıile süreli olmayan yayınlara bandrol yapıştırılması zorunludur. Ayrıca, kolay kopyalanmaya müsaitdiğer eserlerin çoğaltılmış nüshalarına da eser veya hak sahibinin talebi üzerine bandrolyapıştırılması zorunludur. Bandroller, Bakanlıkça bastırılır ve satılır. Bakanlıkça belirlenen satış fiyatıüzerinden meslek birlikleri aracılığı ile de bandrol satışı yapılabilir.Bandrol alınabilmesi için, bandrol talebinde bulunanın yasal hak sahibi olduğunu beyan eden birtaahhütnameyi doldurması zorunludur. Bakanlıkça tespit edilen diğer evrak ve belgelerle birliktebaşvuru yapılır. Bakanlık, bu başvuru üzerine başka bir işleme gerek kalmaksızın on iş günü içindebandrol vermek mecburiyetindedir. Beyana müstenit yapılan bu işlemlerden Bakanlık sorumlututulamaz.Bandrol yapıştırılması zorunlu nüshaların tespit edilmesi ve çoğaltılmasına ilişkin materyalleriüreten veya bu materyallerin dolum ve çoğaltımını yapan yerler, bu maddede belirtilentaahhütnamenin bir kopyasını almak, saklamak ve istendiğinde yetkili makamlara ibraz etmekleyükümlüdür.Bandrol yükümlülüğüne aykırı ya da bandrolsüz olarak bir eseri çoğaltıp satışa arz eden, satan,dağıtan veya ticarî amaçla satın alan ya da kabul eden kişi bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbingüne kadar adlî para cezasıyla cezalandırılır.Bakanlık ile mülkî idare amirleri bandrollenmesi zorunlu olan nüshaların ve süreli olmayanyayınların, bandrollü olup olmadıklarını her zaman denetleyebilir. Gerekli görüldüğünde, mülkî idareamirleri re’sen veya Bakanlığın talebi ile bu denetimi gerçekleştirmek üzere illerde denetimkomisyonu oluşturabilir. İhtiyaç hâlinde, bu komisyonlarda Bakanlık ve ilgili alan meslek birlikleritemsilcileri de görev alabilirler.Bu denetimler sırasında bu Kanunda koruma altına alınan hakların ihlal edildiğinin tespiti hâlinde75 inci maddenin üçüncü fıkrası uyarınca işlem yapılır.Bu Kanun kapsamında korunan, yasal olarak çoğaltılmış, bandrollü nüshaların da yol, meydan,pazar, kaldırım, iskele, köprü ve benzeri yerlerde satışı yasaktır. Bu yasağa aykırı hareket edenler,Kabahatler Kanununun 38 inci maddesinin birinci fıkrasına göre cezalandırılır.Bu maddede belirtilen hususların uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlık tarafındançıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.Sahte bandrol üreten, satışa arz eden, satan, dağıtan, satın alan, kabul eden veya kullanan kişiüç yıldan yedi yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezasıyla cezalandırılır.Bir eserle ilgili olarak usulüne uygun biçimde temin edilmiş bandrolleri başka bir eser üzerindetatbik eden kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis ve binbeşyüz güne kadar adlî para cezasıylacezalandırılır.Yetkisi olmadığı hâlde, hileli davranışlarla bandrol temin eden kişi bir yıldan üç yıla kadar hapiscezasıyla cezalandırılır.Yetkisi olmayan kişilere bandrol temin eden kişi iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin günekadar adlî para cezasıyla cezalandırılır.Bandrol yükümlülüğüne aykırılığın aynı eserle ilgili olarak 71 inci maddenin birinci fıkrasının (1)numaralı bendinde tanımlanan suçla birlikte işlenmesi hâlinde, fail hakkında sadece 71 incimaddeye göre cezaya hükmolunur. Ancak, verilecek ceza üçte biri oranında artırılır.Bu Kanunda tanımlanan suçların bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde, ilgilitüzel kişi hakkında Türk Ceza Kanununun tüzel kişilere özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.III-Eser Sahibinin Hakları ile Bağlantılı Hakların Kapsamı ve SüreleriMadde 82- (Değişik: 21.2.2001-4630/34) Bu Kanunun icracı sanatçılarla ilgili hükümleri;1.Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan2. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmamakla birlikte; icraları, Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde gerçekleştirilen bu Kanun hükümlerinin uygulandığı fonogramlara veya ilk film tespitlerine dahiledilen ve bir fonograma veya bir filme tespit edilmemiş ancak bu Kanun hükümlerinin uygulandığıRadyo-Televizyon yayınlarıyla yayınlanan, icracı sanatçılara uygulanır.Bu Kanunun fonogramlar ve ilk film tespitleri ile ilgili hükümleri;1.Yapımcıları Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan veya2.Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde bulunan, fonogramlara ve filmlere uygulanır.Bu Kanunun Radyo-Televizyon yayınlarıyla ilgili hükümleri;1. Merkezleri Türkiye-Cumhuriyeti sınırları içinde olan veya2. Türkiye-Cumhuriyeti sınırları içinde yansıtıcı ile yayınlanan, Radyo-Televizyon programlarınauygulanır.Bu Kanunun bağlantılı haklarla ilgili hükümleri, Türkiye Cumhuriyetinin taraf olduğu biruluslararası anlaşma hükümlerine göre korunan icracı sanatçılara, yapımcılara ve Radyo –Televizyon kuruluşlarına da uygulanır.İcracı sanatçıların hakları, icranın ilk tespitinin yapıldığı tarihten başlayarak, yetmiş yıl devameder. İcra tespit edilmemiş ise bu süre icranın ilk aleniyet kazanmasıyla başlar.Yapımcıların hakları, ilk tespitin yapıldığı tarihten başlayarak yetmiş yıl devam eder.Radyo-Televizyon kuruluşlarının hakları, programın ilk yayınlandığı tarihten başlayarak 70 yıldevam eder.B) Haksız RekabetI-Ad ve AlametlerMadde 83- Bir eserin ad ve alametleriyle çoğaltılmış nüshaların şekilleri, iltibasa meydanverecek surette diğer bir eserde veya çoğaltılmış nüshalarında kullanılamaz.1 inci fıkra hükmü umumen kullanılan ve ayırt edici bir vasfı bulunmayan ad, alamet ve dışşekiller hakkında uygulanmaz.Bu maddenin uygulanması Kanunun birinci, ikinci ve üçüncü bölümlerindeki şartlarıntahakkukuna bağlı değildir.Basın kanununun 14 üncü maddesinin mevkute adları hakkındaki hükmü mahfuzdur.Tecavüz eden tacir olmasa bile, birinci fıkra hükmüne aykırı hareket edenler hakkında haksızrekabete müteallik hükümler uygulanır.II-İşaret, Resim ve SesMadde 84- Bir işareti, resmi ve sesi, bunların nakle yarayan bir alet üzerine tespit eden veyaticari maksatla haklı olarak çoğaltan yahut yayan kimse, aynı işaretin, resmin veya sesin üçüncü birkişi tarafından aynı vasıtadan faydalanılmak suretiyle çoğaltılmasını veya yayınlanmasını menedebilir.Tecavüz eden tacir olmasa bile birinci fıkra hükmüne aykırı hareket edenler hakkında haksızrekabete müteallik hükümler uygulanır.Eser mahiyetinde olmayan her nevi fotoğraflar benzer usullerle tespit edilen resimler ve sinemamahsülleri hakkında da bu madde hükmü uygulanır.C) MektuplarMadde 85- Eser mahiyetinde olmasa bile mektup, hatıra ve buna benzer yazılar yazanların vebunlar ölmüş ise 19 uncu maddenin birinci fıkrasında yazılı kimselerin muvafakatı olmadanyayınlanamaz; meğer ki yazanın ölümünden itibaren on yıl geçmiş bulunsun.Mektuplar birinci fıkradaki şartlardan başka muhatabın veya muhatap ölmüş ise 19 uncumaddenin birinci fıkrasında yazılı kimselerin muvafakati olmadan yayınlanamaz; meğer kimuhatabın ölümünden itibaren on yıl geçmiş bulunsun.(Değişik: 23.1.2008-5728/144) Yukarıdaki hükümlere aykırı hareket edenler hakkında BorçlarKanununun 49 uncu maddesi ve Türk Ceza Kanununun 132, 134, 139 ve 140 ıncı maddelerihükümleri uygulanır.(Değişik: 23.1.2008-5728/144) Birinci ve ikinci fıkra hükümlerine göre yayımın caiz olduğuhâllerde de 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun 24 üncü maddesi hükmü saklıdır.D) Resim ve PortrelerI-Genel OlarakMadde 86- Eser mahiyetinde olmasalar bile, resim ve portreler tasvir edilenin, tasvir edilenölmüş ise 19 uncu maddenin birinci fıkrasında sayılanların muvafakati olmadan tasvir edileninölümünden 10 yıl geçmedikçe teşhir veya diğer suretle umuma arz edilemez.Birinci fıkradaki muvafakatin alınması;1. Memleketin siyasi ve içtimai hayatında rol oynayan kimselerin resimleri;2. Tasvir edilen kimselerin iştirak ettiği geçit resmi veya resmi tören yahut genel toplantılarıgösteren resimler;3. Günlük hadiselere müteallik resimler, radyo ve film haberleri için şart değildir.(Değişik: 23.1.2008-5728/145) Birinci fıkra hükmüne aykırı hareket edenler hakkında BorçlarKanununun 49 uncu maddesi ile koşulları varsa, Türk Ceza Kanununun 134, 139 ve 140 ıncımaddeleri hükümleri uygulanır.(Değişik: 23.1.2008-5728/145) Birinci ve ikinci fıkra hükümlerine göre yayımın caiz olduğuhâllerde de Türk Medenî Kanununun 24 üncü maddesi hükmü saklıdır.II-İstisnalarMadde 87- Aksi kararlaştırılmamış ise, bir kimsenin sipariş üzerine yapılan resim veyaportresinden sipariş veren veya tasvir edilen veyahut bunların mirasçıları fotoğraf aldırtabilir.Bu hüküm baskı usulü ile yapılan portre ve resimler hakkında cari değildir. Şu kadar ki busuretle vücuda getirilen resimle portrelerin 1 inci fıkrada sayılanlar için tedariki mümkün olmazveya nispeten büyük güçlüğü mucip olursa bunların da fotoğrafları aldırılabilir.E) Kanunlar İhtilafıMadde 88 - Bu Kanun Hükümleri:1. Eser sahibinin vatandaşlığı gözetilmeksizin Türkiye’de ilk defa umuma arz edilen ve Türkiyede bulunup da henüz umuma arz edilmemiş olan bütün eserlerle Türkiye de bulunan bütün mektupve resimlere;2. Türk vatandaşlarının henüz umuma arz edilmemiş yahut ilk defa Türkiye dışında umuma arzedilmiş bütün eserlerine;3. Türkiye Cumhuriyetinin bağlı bulunduğu milletlerarası bir anlaşmada uygun hükümlerbulunmak şartıyla yabancıların henüz umuma arz edilmemiş veya ilk defa Türkiye dışında umumaarz edilmiş bütün eserlerine;uygulanır.Eser sahibinin mensup bulunduğu devletin, Türk eser sahibinin haklarını kafi derecede korumasıveya milletlerarası anlaşmanın yabancı eser sahiplerine taalluk eden hususlarda istisna vetahditlere cevaz vermesi hallerinde Bakanlar Kurulunca bu maddenin birinci ve üçüncü bentlerihükümlerinde istisnalar yapılması kararlaştırılabilir.Ek Madde 1- (1.11.1983-2936 sayılı Kanunun 18 inci maddesi hükmü olup ek maddeyeçevrilerek teselsül için numaralandırılmıştır.) Bu Kanuna göre çıkarılacak tüzük ve yönetmelikler altıay içinde hazırlanır ve resmi gazetede yayınlanır.Ek Madde 2- (Değişik: 21.2.2001-4630/35) Bu Kanunla sağlanan koruma, bu madde ilegetirilen değişikliğin yürürlüğe girdiği sırada;1- T.C. vatandaşı eser sahipleri ve eser sahiplerinin hakları ile bağlantılı hak sahipleri tarafındanüretilmiş Türkiye'de mevcut bütün eserlere, tespit edilmiş icralara ve fonogramlara;2- Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelere ve anlaşmalara taraf diğer ülkelerdeüretilmiş ve bu ülkelerde koruma süresi dolmadığı için kamuya mal olmamış yabancı eserlere,tespit edilmiş icralara ve fonogramlarauygulanır.Birinci fıkranın uygulanması sonucu koruma kapsamına alınan eserlerin, tespit edilmiş icralarınve fonogramların yasal kopyalarının mülkiyetini elinde bulunduran kişiler, bu Kanunun yürürlüğegirdiği tarihi takip eden altı aylık sürenin sonuna kadar yazılı bir izne gerek kalmaksızın bukopyaları satabilir veya elden çıkarabilir.Bununla birlikte, eserler, tespit edilmiş icralar ve fonogramlara ilişkin olmak üzere bu Kanunçerçevesinde eser sahipleri ve diğer hak sahiplerine sağlanan hakların kullanılması eser veyabağlantılı hak sahiplerinin iznine tabidir.Bu Kanunun sinema eseri sahipliği ile ilgili hükümleri, 4110 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği12.06.1995 tarihinden sonra yapımına başlanan sinema eserlerine uygulanır.Ek Madde 3- (7.6.1995-4110/30) Komşu haklara ilişkin uygulamalar hakkındaki esaslar, Kanunyürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içerisinde çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir.Ek Madde 4- (Ek: 21.2.2001-4630/37) Eser ve eser sahibi ile, eser üzerindeki haklardanherhangi birinin sahibi veya eserin kullanımına ilişkin süreler ve şartlar ile ilgili olarak eser nüshalarıüzerinde bulunan veya eserin topluma sunulması sırasında görülen bilgiler ve bu bilgileri temsileden sayılar veya kodlar yetkisiz olarak ortadan kaldırılamaz veya değiştirilemez. Bilgileri ve bubilgileri temsil eden sayıları veya kodları yetkisiz olarak değiştirilen veya ortadan kaldırılan eserlerinasılları veya kopyaları dağıtılamaz, dağıtılmak üzere ithal edilemez, yayınlanamaz veya toplumailetilemez.Yukarıdaki fıkra hükümleri fonogramlar ve fonogramlarda tespit edilmiş icralar bakımından dauygulanır.(Değişik: 03.03.2004-5101/25) Dijital iletim de dahil olmak üzere işaret, ses ve/veya görüntünakline yarayan araçlarla servis ve bilgi içerik sağlayıcılar tarafından eser sahipleri ile bağlantılı haksahiplerinin bu Kanunda tanınmış haklarının ihlâli halinde, hak sahiplerinin başvuruları üzerineihlâle konu eserler içerikten çıkarılır. Bunun için hakları haleldar olan gerçek veya tüzel kişiöncelikle bilgi içerik sağlayıcısına başvurarak üç gün içinde ihlâlin durdurulmasını ister. İhlâlindevamı halinde bu defa, Cumhuriyet savcısına yapılan başvuru üzerine, üç gün içinde servissağlayıcıdan ihlâle devam eden bilgi içerik sağlayıcısına verilen hizmetin durdurulması istenir.İhlâlin durdurulması halinde bilgi içerik sağlayıcısına yeniden servis sağlanır. Servis sağlayıcılar,bilgi içerik sağlayıcılarının isimlerini gösterir listeyi her ayın ilk iş günü Bakanlığa bildirir. Servissağlayıcılar ile bilgi içerik sağlayıcıları, Bakanlıkça istendiği takdirde her türlü bilgi ve belgeyivermekle yükümlüdür. Bu maddede belirtilen hususların uygulanmasına ilişkin usul ve esaslarBakanlık tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir.(Dördüncü Fıkra Mülga: 23.1.2008-5728/578)Ek Madde 5- (Ek: 21.2.2001-4630/38) Bu Kanun kapsamında korunan çoğaltılmış fikir ve sanateserleri kültür mirasının korunması ve devam ettirilmesi amacıyla Kültür Bakanlığı tarafındanderlenir.Fikir ve sanat eserlerini çoğaltan eser veya hak sahibi gerçek veya tüzel kişilerin çoğaltılan esernüshalarından çoğaltımından itibaren bir ay içinde en az beş nüshayı derlenmek üzere vermelerizorunludur.Derlenecek eserler, bu eserleri verecekler ve sorumlulukları, derleme işlemlerini yürütecekbirimler, derlenecek nüshaların sayısı, verileceği kuruluşlar, derlemeyle ilgili diğer işlemlere ilişkinusul ve esaslar Kültür Bakanlığı tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir.(Dördüncü Fıkra Mülga: 03.03.2004-5101/28)(Beşinci Fıkra Mülga: 03.03.2004-5101/28)(Altıncı Fıkra Mülga: 03.03.2004-5101/28)(Yedinci Fıkra Mülga: 03.03.2004-5101/28)Ek Madde 6- (Ek: 21.2.2001-4630/39) Bu Kanunda geçen “Kültür ve Turizm” ibareleri “Kültür”olarak değiştirilmiştir.Ek Madde 7- (Ek: 03.03.2004-5101/26) Fikrî mülkiyet sisteminin güçlendirilmesi, bu alandafaaliyet gösteren sektörlerin desteklenmesi ile kültürel faaliyetlerde kullanılmak üzere bu Kanunun;a) 13 üncü maddesi uyarınca alınacak kayıt ve tescil ücretleri,b) 41 inci maddesi uyarınca alınacak uzlaştırma komisyonu başvuru ücretleri,c) 81 inci maddesi uyarınca tahsil edilecek bandrol ücretleri,Bakanlığın Merkez Saymanlık Müdürlüğü hesabına yatırılır. Yatırılan bu tutarlar bir yandanbütçeye özel gelir yazılır, diğer yandan Maliye Bakanlığınca aynı amaçlarla kullanılmak üzereBakanlık bütçesinde mevcut tertiplere ödenek veya yeni açılacak tertiplere özel ödenek olarakkaydedilir. Özel ödeneklerin kullanılmayan tutarları, ertesi yıl bütçesine devren gelir ve ödenekkaydetmeye Maliye Bakanı yetkilidir. Özel ödenek kaydedilen tutardan, 41 inci madde uyarıncakurulacak komisyonlarda görev yapan komisyon üyelerine, yılda on toplantı gününden fazlaolmamak üzere her toplantı günü için (2000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımısonucu bulunacak tutar üzerinden toplantı ücreti ödenir.(a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen ve özel ödenek kaydedilen gelirlerin kullanım usul veesasları Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınarak Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir.Ek Madde 8- (Ek: 03.03.2004-5101/26) Bir veri tabanının içeriğinin oluşturulmasına,doğrulanmasına veya sunumuna nitelik ve nicelik açısından esaslı bir nispet dahilinde yatırım yapanveri tabanı yapımcısı, ayrıca, veri tabanının içeriğinin önemli bir kısmının veya tamamının;a) Herhangi bir araç ile herhangi bir şekilde sürekli veya geçici olarak başka bir ortamaaktarılması,b) Herhangi bir yolla dağıtılması, satılması, kiralanması veya topluma iletilmesi,Hususlarında bu Kanunda sayılan istisnalar ile kamu güvenliği, idarî ve yargı işlemleriningerektirdiği istisnalar dışında izin vermek veya yasaklamak hakkına sahiptir.Veri tabanı yapımcısına sağlanan koruma aleniyet tarihinden itibaren onbeş yıldır.Veri tabanının içeriğinde esaslı bir değişiklik meydana getiren ve yeni bir yatırım gerektiren,nitelik ve nicelik açısından yapılan her türlü ekleme, çıkarma veya değişiklik sonucu bu yeniyatırımdan doğan veri tabanı kendi koruma koşullarına hak kazanır.Bu maddede tanınmış hakları ihlâl edenler hakkında bu Kanunun 72 nci maddesinin (3) numaralıbendi hükümleri uygulanır.Ek Madde 9- (Ek: 03.03.2004-5101/26) Bakanlıkça, fikrî mülkiyet haklarının takibi vekorunmasını sağlamak amacıyla ve soruşturma ve kovuşturmalarda kullanılmak üzere, bu Kanundabahsi geçen meslek birlikleri, umuma açık mahaller, radyo-televizyon kuruluşları ile fikir ve sanateserlerinin tespit edilmesi ve çoğaltılmasına ilişkin materyalleri üreten ve/veya bu materyallerindolum, çoğaltım ve satışını yapan veya herhangi bir şekilde yayan yerlerin dahil olduğu ortak birveri tabanı oluşturulur.Gerekli teknik alt yapı ve donanım, erişim, kullanım, yetkilendirme, veri tabanınınoluşturulmasına ilişkin diğer tüm hususlar Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir.Ek Madde 10- (Değişik: 23.1.2008-5728/146) Aşağıda belirtilen hâllerde idarî para cezasıuygulanır:1. 44 üncü madde gereğince alınması zorunlu sertifikaları almaksızın faaliyet gösteren kişimahallî mülkî amir tarafından onbin Türk Lirasından otuzbin Türk Lirasına kadar idarî para cezasıylacezalandırılır. İlgili tüzel kişi hakkında verilecek idarî para cezasının üst sınırı ellibin Türk Lirasıdır.2. Ek 5 inci madde hükümlerine aykırı olarak derlenmesi gereken eserleri süresi içindevermeyen kişi Kültür ve Turizm Bakanlığının telif haklarının korunmasıyla ilgili biriminin amiritarafından bin Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar idarî para cezasıyla cezalandırılır.Bu madde hükümlerine göre verilen idarî para cezalarından tahsil edilen miktarın yüzde ellisiKültür ve Turizm Bakanlığının hesabına aktarılır.Ek Madde 11- (Ek: 03.03.2004-5101/26) Ders kitapları dahil, alenileşmiş veya yayımlanmışyazılı ilim ve edebiyat eserlerinin engelliler için üretilmiş bir nüshası yoksa hiçbir ticarî amaçgüdülmeksizin bir engellinin kullanımı için kendisi veya üçüncü bir kişi tek nüsha olarak ya daengellilere yönelik hizmet veren eğitim kurumu, vakıf veya dernek gibi kuruluşlar tarafından ihtiyaçkadar kaset, CD, braill alfabesi ve benzeri formatlarda çoğaltılması veya ödünç verilmesi buKanunda öngörülen izinler alınmadan gerçekleştirilebilir. Bu nüshalar hiçbir şekilde satılamaz,ticarete konu edilemez ve amacı dışında kullanılamaz ve kullandırılamaz. Ayrıca bu nüshalarüzerinde hak sahipleri ile ilgili bilgilerin bulundurulması ve çoğaltım amacının belirtilmesizorunludur.İkramiye (Ek: 28.12.2006-5571/3)Ek Madde 12- Bu Kanunun 81 inci maddesine aykırı olarak çoğaltılan nüsha ve yayınlarınyakalanması halinde, bu Kanun hükümleri ve ilgili diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde suça konuolan materyalleri yakalama işlemine fiilen katılan, önleme, izleme ve soruşturmakla görevli olandenetim komisyonu başkan ve üyelerinden kamu görevlisi olanlara ikramiye ödenir.Bir denetim faaliyeti çerçevesinde yapılan el koymalar neticesinde denetim komisyonu başkanve üyelerine verilebilecek ikramiyenin toplam tutarı, ellibin gösterge rakamının memur aylıkkatsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarı geçemez. İkramiye tutarı ilgililere eşit olarakpaylaştırılır. Bir kişiye ödenecek ikramiyenin yıllık toplam tutarı kırkbin gösterge rakamının memuraylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarı geçemez.Ödenecek ikramiyenin yüzde ellisi, nüsha ve yayınlar sahipsiz yakalanmışsa mahkemesinceverilecek olan müsadere kararını, sahipli yakalanmış ise kamu davası açılmasını, kalan yüzde ellisiise müsadereye veya mahkumiyete ilişkin hükmün kesinleşmesini takip eden bir ay içinde Bakanlıkbütçesinin ilgili tertibinden ödenir.Bu Kanunun 81 inci maddesinin yedinci fıkrası ile satış yapılması yasaklanmış olan yerlerdesatılan yasal nüshalara el konulması halinde ikramiye ödenmez.Bu maddeye göre ödenecek ikramiyelerden herhangi bir vergi ve kesinti yapılmaz.Denetim komisyonlarının oluşumu ve çalışma esasları ile ödenecek ikramiyenin hesabında elkonulan materyalin niteliği ve miktarı dikkate alınarak belirlenecek göstergeler ile bu maddeninuygulanmasına ilişkin diğer usul ve esaslar İçişleri Bakanlığı ve Maliye Bakanlığının uygun görüşüalınarak Bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmelik ile düzenlenir.F) Geçici HükümlerI-İntikal Hükümleri1. Genel OlarakGeçici Madde 1- Aşağıdaki maddelerde aksi tayin edilmemiş ise bu Kanun hükümleri,yürürlükten önce ilk defa memleket içinde umuma arz yahut sicile kayıt edilmiş eserlere deuygulanır. Eser veya mahsulün 8 mayıs 1326 tarihli Hakkı Telif Kanunu hükümlerine dahil olupolmaması durumu değiştirmez.Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce alenileşmiş eserlere müteallik koruma süreleri buKanuna göre hesap edilir. Mevzuat ve sözleşmelerde kullanılan hakkı telif, telif hakları, edebimülkiyet, güzel sanatlar mülkiyeti ve buna benzer tabirlerden bu Kanunun benzer hallerde tanıdığıhak ve salahiyetler anlaşılır.Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce eser üzerindeki haklar veya bunların kullanılışıtamamen veya kısmen başka birine bırakılmışsa bu Kanunla eser sahibine tanınan yeni ve dahageniş hak ve salahiyetlerde devredilmiş sayılmaz. Aynı hüküm koruma süresinin eskisine nispetledaha uzun olması haline veya eski Kanunun korumadığı eser ve mahsullere de uygulanır.2. Müktesep Hakların KorunmasıGeçici Madde 2- Eski Kanundaki süreler daha uzunsa bu Kanunun yayımlanmasından önceyayınlanan eserler hakkında o süreler cereyan eder.Bu Kanunun yayımlanmasından önce bir eserin haklı olarak yapılan bir tercüme veya işlenmesiyayınlanmış ise tercüme eden veya işleyenin eski Kanun hükümlerine göre iktisap ettiği hak vesalahiyetlerine halel gelmez.Eski Kanun hükümlerine göre caiz olup da bu Kanunla men edilen bir tercümenin yayınlanmasıbu Kanunun yürürlüğe girmesi tarihinden evvel başlanılmış bulunursa, yayımlanma tamamlanabilir.Şu kadar ki bu yayımlanma müddeti bir seneyi geçemez. Aynı hüküm umumi mahallerde temsiledilmek üzere bu nevi temsil müesseselerine teslim edilen tercüme eserler hakkında da tatbikedilir.Eski Kanunun hükümlerine göre caiz olup da bu Kanunla men edilen bir çoğaltmaya, buKanunun yayımlanması tarihinde başlanılmış bulunursa çoğaltılma tamamlanabilir ve çoğaltılmışnüshalar yayımlanabilir.Bu Kanunun yürürlüğe girmesi zamanında mevcut olup da eski Kanun hükümlerine göreçoğaltılması caiz olan nüshaların yayımlanmasına devam edilebilir. Aynı hüküm, işaret resim ve sesnakline yarayan aletlerle güzel sanat eserlerinin çoğaltılmasına yarayan kalıp ve buna benzervasıtalar hakkında da uygulanır.Yukarıdaki fıkranın tanıdığı salahiyeti kullanmak isteyen kimse Kanunun yürürlüğe girmesindenitibaren 6 ay içinde bu nüsha ve aletlerin salahiyetli makama bildirerek mühürletmeye mecburdur.Gerekirse teferruat bir yönetmelikle tayin olunabilir.Geçici Madde 3- (Ek:1.11.1983-2936/17) Meslek birliklerinin ve federasyonun ilk genel kurultoplantılarını yapmaları için tüzükte öngörülen üye sayısını tamamlayıp, seçimlerin yapılıncayakadar mecburi organlarının başkan ve üyeleri Kültür Bakanlığının önerisi üzerine, Bakanlar Kurulukararı ile belirlenir.Geçici Madde 4- (Ek: 1.11.1983-2936/17) 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 43üncü maddesine göre çıkarılmış olan 15.3.1980 tarih ve 8/423 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesive bu Kararnameye göre çıkarılacak ücret tarifesi, 15.3.1980 tarihinden geçerli olmak üzere31.12.1985 tarihine kadar uygulanır.Bakanlar Kurulu Kararnamesine göre çıkarılacak ücret tarifesi gereğince, yetki belgesiyle meslekbirliğine devredilen eserler için ödemeler hak sahibine dağıtılmak üzere ilgili meslek birliğine diğerhallerde doğrudan mali hak sahiplerine yapılır. Bu ödemeler Türkiye Radyo-Televizyon Kurumuncaen geç 31.12.1985 tarihine kadar yerine getirilir.Meslek birliği, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu tarafından verilen bordro üzerinden kendihisselerini mahsup ederek, bakiyesini kendisine yapılan ödemeyi takip eden 2 yıl içinde üyesi olanhak sahiplerine öder.İki yıl içinde üyelerce talep olunmayan ücretler 44 üncü maddeye göre Kültür Bakanlığı adına birmilli bankada açılacak özel hesaba yatırılır.Geçici Madde 5- (Ek:6.7.1995-4110/31) Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce kurulmuşolan meslek birlikleri tip statülerin yayımından itibaren bir yıl içinde Kültür Bakanlığının gözetimindeKanunun ilgili hükümleri ve tip statü ilkeleri doğrultusunda yeni meslek birliklerine dönüştürülürlerve bu süre içinde yapacakları genel kurul toplantısı ile yeni organlarını oluştururlar.Birinci fıkra hükümlerine uymayan meslek birlikleri, birinci yılın sonunda kendiliğinden dağılmışsayılır.Geçici Madde 6. - (Ek: 03.03.2004-5101/27) Bu Kanunun 41 ve 43 üncü maddelerindetarifelerin belirlenmesi ve sözleşmelerin yapılmasına ilişkin öngörülen usul, bu maddelerde yer alansüreler beklenmeksizin Kanunun yayımı tarihinden itibaren carî yıl esas alınmak suretiyle uygulanır.Bu Kanunun yayımı tarihinden önce meslek birlikleri ile umuma açık mahaller ve yayınkuruluşları arasında imzalanmış bulunan yayın sözleşmeleri, bütün hükümleri ile bu sözleşmelerdebelirtilen sürelerin sonuna kadar geçerlidir.Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren en geç bir ay içerisinde bu Kanunun 41 ve 43 üncümaddelerinde öngörülen sınıflandırma yapılır. Bu sınıflandırmaya bağlı olarak tarifelerin meslekbirlikleri tarafından en geç bir ay içerisinde ilk defa ilân edilmesinden veya duyurulmasındanitibaren altı ay içinde izin almak ve sözleşme yapmak üzere meslek birliklerine müracaat edenmahaller ve/veya yayın kuruluşları üçer aylık dönemler için meslek birlikleri tarifesinin 1/4'ünüödeyerek eser, icra, fonogram, yapım ve yayınları kullanmaya ve/veya iletimini yapmaya en fazlaaltı ay süreyle devam edebilirler. Bu fıkra hükümleri bu Kanunun 41 ve 43 üncü maddelerindeöngörülen usulün uygulanmasına engel teşkil etmez.Geçici Madde 7. - (Ek: 03.03.2004-5101/27) Bu Kanunun yayımı tarihinden önce, illerdeoluşturulmuş olan denetim komisyonlarından, 81 inci madde hükümleri çerçevesinde faaliyetlerinisürdürmesine gerek görülmeyenlerin her türlü araç, gereç ve malzemeleri il kültür ve turizmmüdürlüklerine devredilir.Geçici Madde 8. - (Ek: 03.03.2004-5101/27) Bu Kanunla değiştirilen maddelerde öngörülenyönetmelikler, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde hazırlanılarak yürürlüğe konulur.Ek 9 uncu maddede öngörülen veri tabanı bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir yıl içindeoluşturulur.II-Kaldırılan HükümlerMadde 89- 8 Mayıs 1326 tarihli Hakkı Telif Kanunuyla diğer kanunların bu Kanuna aykırıhükümleri kaldırılmıştır.G) Son HükümlerI-Kanunun Yürürlüğe GirmesiMadde 90- Bu Kanunun 42 ve 43 üncü maddeleri hükümleri Kanunun yayımı tarihinden itibarendiğer hükümleri 1 Ocak 1952 tarihinde yürürlüğe girer.II-Kanunun Yürütülmesine Memur MakamMadde 91- Bu Kanunun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.



Diğer Başlıklar


Copyright 2011. Tüm Hakları Tuncay Öztaş'a aittir.