Bilmeniz Gerekenler

Mekan Düzenlemesi ve Gerçeklik

Mekan Düzenlemesi ve Gerçeklik
Gerçekçi kuramın kurucularından Bazin, kimi zaman sinema perdesinde, kapanan birkapının, düşen bir yaprağın, kıyıyı döven dalgaların görüntüsünün, bir oyuncunundakikalar süren sözlerinden, oyunculuğundan daha etkili olabileceğini söylüyor vemekan düzenlemesinin, aksiyona dinamik bir biçimde girdiğini ifade ediyor.3Sinema sanatının tarihine baktığımızda, hem illizyon yaratmayı seven ve bu ideolojiyitakip eden sinemacıların, hem de sinemada gerçeklik duygusunu sağlamaya çalışan vetüm süslemelerden kaçınan sinemacıların, mekan düzenlemeleriyle ya da mekanseçimleriyle, peşinde oldukları hedefe (ilizyon yaratmak ya da gerçeği yakalamak)ulaştıklarını görüyoruz. Demek ki her iki yaklaşım için de "setting", yani mekançalışmasının önemi büyük. Örneğin ünlü Amerikan aksiyon, bilim kurgu ve fantastikfilmlerin dev mekan düzenlemeleri yapılırken (Matrix, Terminatör, Star Wars gibi),İtalyan Yeni Gerçekçileri sokağa inmiş, doğal mekanlarda gerçeğe en yakıngörüntüleri sağlamaya çalışmıştır. Öte yandan Orson Welles gibi dahi yaratıcılar,Dava, Yurttaş Kane gibi filmlerinde doğal olmayan hazırlanmış platolarda gerçeklikduygusunu yaratmaya çalışmıştır.Belki her iki yaklaşım ; illizyon yaratarak inandırıcı olmak ya da mümkün olduğuncadoğal olana müdahale etmeden doğal mekanlarda film çekmek; her ikisi de sinemanınher ne koşulda olursa olsun inandırıcı olmak, gerçeklik duygusu oluşturmak görevininfarkında olarak, farklı yaklaşımlarla, ama aynı hedefe doğru ilerlemişlerdir.Evet, sinema, her ne koşulda olursa olsun inandırıcı olmak zorundadır. Gerçeklikduygusunu vermek zorundadır. Aksi halde kötü film duygusu kaçınılmazdır. Ama buiki yaklaşım en temelde ardındaki ideolojiyle farklılık gösterir. İllizyon, her zamaninsanı büyüler, eğlendirir, etkisiz hale getirir. Oysa gerçeği, katı gerçeği yakalamak vetartışmak bambaşka bir yaklaşımdır ve bu noktada devreye seyircinin katılımı,paylaşımı, aklı girer. Belki de bu nedenle illizyon tüccarları genellikle dev stüdyoları,yani yapay mekanları, gerçekçi yaklaşımdaki yaratıcılar; sokakları, stepleri, çölleri, birsokak arasını, kuytu bir ev köşesini, yani doğal mekanları daha çok tercih etmişlerdir.Öte yandan Eisentein gibi seyirciyi düşünmeye itmek isteyen büyük bir kuramcının vesinemacının, yarattığı devasa mekan düzenlemeleriyle seyirciyi etki altına aldığı,seyircinin düşünce sistematiğini yönlendirdiği de bir gerçektir ve üzerinde tekrar tekrardüşünmek ve tartışmak gerekir.Alıntı: Dr. Selma Köksal Çekiç



Diğer Başlıklar


Copyright 2011. Tüm Hakları Tuncay Öztaş'a aittir.